Grûba Mazêr Çewlig de, xebatanê xo kultur, ziwan û hunerî ser ramena, seba 15ê Gulane Roja Roşanê ziwanê Kurdkî û muhîmîya ziwanî eşkerayî vila kerde. Grûba Mazêr hesabê xo yê Xî de şîarê xo wina formule kerdo: “Na dinya de yew dar a ma est a.”
Eşkerayîya grûba Mazêr wina ya:
“Ziwanê ke nêameyo nuştişî, qebra xo bi destê xo keneno. Ewro Çewlîk de Mazêr, qederêkê rumetî yo û seba rûmeta ma cayêko pîroz o.”
Ziwan, tenya wesayîtê qiseykerdişî nîyo; o, felsefeya bingehîn a bîyayîşê miletî yo. Wexto ke ziwanê miletî mîyanê çerxê modernîteyî de vîndî beno, a milet ruhê xo zî vîndî ken o. No çarçove de, Çewlîk de akerdişê Saziya Ziwanê Kurdkî ya Mazêrî, seba Kirdkî/zazakî û Kurmancî pawitişê mîrateyêkê ruhî û tarîxî yo ke bi serran o binê herrî de mend o.
Çewlîk, bi hezaran serran o venganê nê lehçeyan rê nefes gêno. Mazêr bi na gama hîşyarî, asîmîlasyonê bêveng şikneno û ziwanê ma dima dima vejîyeno meydan; xo newe ra awan ken o. Coka abîyayîşê Mazêrî sey felsefeyêkê roşnahîyî yo: Ziwan rumet o! Hem Kirdkî hem zî Kurmancî, mîyanê na sazî de sey di çimanê pîrozan yewbînî pîl kenê û benê deryayêkê zanistî. No, tenya qiseykerdiş nîyo; mîyanê gramer û edebîyatî de zî pirdêkê dîrokî û qadîmî ver bi ameyîşî rayîr aken o.
Mazêr, tenya akerdişê sazîyêkê musayîşî nîyo; a qiyamê mîrateyêkê pîroz o ke bi serran o binê axî de mend o. Ma ewro mîyanê xulxulê modernîteyî de sey daranê bêkokan bîyî; bi ameyîşê her vayêkî kokê ma lerzeno. Pêwîstiya ma bi Mazêrî esta, çimkî ma nêwazenê vîrê dayika xo mîyanê kuçeyanê biyanîyan de vîndî bikerê. Her ke çekuyê ma kêm benê, ruhê ma zî kêm ben o. Mazêr seba ma bibo awe, bibo ax û bibo estuna zêrîne ya ke qeleyê vîrkerdişî mabên de berz ken a. O nefesêkê hênik o ke mîyanê qelbê her ciwanî de vano: “Ma bi kokê xo est ê!”
“Mazêr, mîyanê hîris û yew herfan de dinya û deryayan awan ken o.” Her herf mifteyê vîrê ma yo. Mazêr bi dersanê xo, nê ziwanan mîyanê cuyê akademîk de newe ra ganî ken o. Ciwanê ke ziwanê xo ra dûrî kewtî, tede rumeta xo ya rastîne vînenê û bi nasnameyê xo serbilind benê. Her lehçe mîyanê Mazêrî de deryayêkê serbixo yo ke bi zerqê rojan ra tarîya asîmîlasyonî şikneno.
15ê Gulane de, Çewlîk de vejîyayîşêko newe est o. Na roje, ke Roşanê Ziwanê Kurdî yo, Mazêr sey tîrêjeka tîjî mîyanê kuçeyanê Çewlîkî de newe ra ziwan xemilnena. Mîyanê nê wextê pîrozî de, Mazêr tenya sazîyek nîya; beno ke klamekê xoser û qiyamê neslê neweyî yo. Senî ke vewre bi wisarî helîyena û erd rê bena awe, Mazêr zî amade ya ke her herfê ziwanê ma mîyanê tarîxî de bikero estunêkê zêrîne.
Miletê ke ziwanê xo ra dûrî keweno, sey dareka bêkok ziwa beno. Mazêr seba ma tenya ban nîyo; awe, ax û nefesêkê gandar o ke her hucereyê ma ganî ken o. Akerdişê na sazî, vejîyayîşê ruhê miletî yo ke bêvengiya serran şikneno.
