Peymana Sykes-Pîcot ke mabenê Fransa û Îngîlîstan de bi hawayêko nimite ameybî îmzakerdene ser o 110 serrî vîyart. Rayberê Şarê Kurd Abdullah Ocalan na peymane sey bingehê parçebîyayîşê Kurdîstanî vîneno û vano: “Binkewtişê Sûrîye binkewtişê na peymane ya. Statukoyê verê yê Rojhelatê Mîyanênî zî werta ra wedarîya.”
Peymana Sykes-Pîcot ke mabenê Fransa û Îngîlîstan de bi hawayêko nimite ameybî îmzakerdene ser o 110 serrî vîyartî. Peymana Sykes-Pîcotî seba parçebîyayîşê welatanê Rojhelatê Mîyanênî amebî îmzakerdene. Peymane bi destê dîplomatê Îngîlîzan Sîr Mark Sykes û dîplomatê Fransa Françoîs Georges-Pîcot 16ê Gulane de amebî îmzakerdene. Wezîrê Karanê Teberî yê Îngîlîstanî Edward Grey û Balyozê Londonî yê Fransayî Paul Cambon peymane tesdîq kerd. Wezîrê Karanê Teberî yê Rûsya Sergey Sazonov zî peymane qebûl kerd. Peymane bi hawayêko nimite hetê Fransa û Îngîlîstanî ra ameya îmzakerdene û hetê Rûsya ra zî ameya qebûl kerdene. Badê şorişê teşrîna verênê Komara Sosyalîte ya Sovyetan ame eşkerakerdene û rastîya peymane vejîya werte.
Goreyê peymane welatê Rojhelatê Mîyanênî sey Rojavayê Kurdîstanî, Sûrîye, Lubnan û parçeyêk Vakurê Kurdîstanî binê kolonyalîya Fransa de ca bigêrê. Başûrê Kurdîstanî, Iraq, Lîmananê Hafya, Akka, Baxda û Basrayê zî binê kolonyalîya Îngîlîstanî de ca bigêrê. Na esase ser o Fransa û Îngîlîstanî pêameyê. Ermenîstan û şaristanê Vakurê Kurdîstanî Wan û Erzirom zî dabî Rûsan.
Rojhelatê Mîyanênî ser o bandorê peymane
Peymana Sykes-Pîcotî her çend nêameya caardene û hetê huqûqî ra nêameya esas girewtene zî bingeyê sînoranê Rojhelatê Mîyanênî bellî kerd. Her çend bi peymananê Sewr û Lozanî xeylî vurîyayîşê pêameyî zî sînorê Rojhelatê Mîyanên goreyê peymana Sykes-Pîcot şekil girewtê. Bi peymana Sykes-Pîcot û paymananê badê Sykes-Pîcotî dîzaynê dewletanê hegemonan yê Rojhelatê Mîyanên ser o bî. Peymanî Rojhelatê Mîyanên de bîyê sebebê şer û alozîyanê girdan. Bi na peymane Kurdîstan ame parçekerdene û netew dewletî ameyê awankerdene.
Kurdîstanî ser o bandorî: Serewedartiş û xoverdayene
Badê ke Kurdîstan bi peymane, mîyanê Iraq, Sûrîye, Tirkîye û Îranî de ame parçekerdene şarê kurdî seba pawetena herra xo, ziwan û nasnameya xo çar parçê Kurdîstanî de sere wedarna.
Rojhelatê Kurdîstanî, başûr û vakurê Kurdîstanî de serewedartişê girdî virazîyê.
Her çend serewedartişan bi xo reyde vurîyayîşê girdê ardê zî netîceyê şênberî nêvejîyê werte. Vakurê Kurdîstanî de pêşengîya Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan vera kolonyalîzma Kurdîstanî ser o şerê çekdarî ame dest pêkerdene.
Serewedartişê PKK’yî xo reyde averşîyayîşêko gird ard. Şerê çekdarî yê PKK’yî dînamîkanê Rojhelatê Mîyanênî ser o kerd. Serewedartişo ke bi pêşengîya Mela Mustafa Barzanî başûrê Kurdîstanî de ame kerdene de başûrê Kurdîstane bi wayîrê statu. Sewbîna badê şerê mîyanê Sûrîye de rojavaya Kurdîstanî de zî şoriş virazîya û destkewteyê girdî xo reyde ardê. Vakurî Kurdîstanî de zî dewlete bêçare mende ke nasmameya kurdî qebûl kerd. Badê nê averşîyayîşan bi vengdayîşê 27ê sibate ya Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî PKK’yî xo fesih kerd û peynîyê şerê çekdarî ard. Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî seba azadîye, rêbazê sîyasetê demokratîk, xurtkerdena rêxistinkerdişê komelî û awankerdena komelê aştî û demokratîk bellî kerdê.
Vera projeyê dewletanê hegemonan neteweya demokratîk
Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan badê komployê mîyandewletan 9ê teşrîna verêna 1998î de Sûrîye ra ame vetiş û 15ê sibata 1999an de Kenya de ame giretene û teslîmê Tirkîye ame kerdene. Rayberê Şarê Kurdî, Girawa Îmralîyî de raştîya komloyî û dewletanê hegemonan vete meydan. Rayberê Şarê Kurdî, pawitnameyê Manîfestoyê Şaristanîya Demokratîk ke 5 cîldan ra ware yeno de pênaseyê Modernîteya Kapîtalîst û Netewe-Dewletan keno û vera pergalê paradîgmaya Modernîteya Demokratîk û Neteweya Demokratîk averbeno. Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan bi pergalê Neteweya Demokratîk, alozîyanan yê ke netewe dewletan bi xo ya ardê rê çareserîye gêreno.
Erjnayîşê Abdullah Ocalanî yê peymana Sykes-Pîcotî ser o
Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî pawitnameyê xo yê Manîfestoyê Şaristanîya Demokratîk de peymana Sykes-Pîcotî ser zî tayê erjnayîşan keno. Rayberê Şarê Kurdî peymana Sykes-Pîcotî sey binegeyê pergalê netewe-dewlete yê Rojhelatê Mîyanên û problemê kurdî erjneno û vano: “Seba Ewropa peymana Versaîlles çî bo, seba Rojhelatê Mîyanên de zî peymana Sykes-Pîcot eynî çî yo. Peymana Versaîllesî Ewropa de bî sebebê peynîameyîşê aştî û şerê dinya yo 2. bi xo reyde ard. Peymana Sykes-Pîcot zî eynî çî kerd. Cayê aştîyê Osmanîyan Rojhelatê Mîyanênî eşt mîyanê alozî û probleman. Na peymane eynî demî de bingeyê peymana Sewrî ya.”
‘Parçebîyayişo 2. yê Kurdîstanî ya’
Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalanî peymana Sykes-Pîcotî sey parçebîyayîşo 2. yê Kurdîstanî erjneno û vano, badê peymana Kasr-i Şîrîne (1639), bi na peymane bingeyê peymana Sewrê ronayê û no zî parçebîyayîşo 2. yê Kurdîstanî yo. Wina dewam kerd: “Amancê hêzê dewletanê hegemonan mabenê Kurdan, Erban, Tirkan û Farisan xirab bikerê û înan pêverdê, şer vejê. Sewbîna bi no çî wazenê vernîya netewe-dewletan sey Armenî, Asûrî û Yahudîyan akerê û Kurdan sey problemêk ramojnê û herême goreyê feydeyanê xo dizayn bikerê. Wazenê herême de alozî xorîn bekerê. Dermanê nê alozîyan Modernîteya Demokratîk a.”
‘Destpêkê komployî vera Kurdan o’
Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan serra 2008-2009î de pêameyîşêko avûkatê reyde kerdibi de komployî wina pênase keno: “Komployê ke vera kurdan ameyê kerdene zafêrî bi peymana Sykes-Pîcotî dest pêkerdê. Bi na peymane, planê parçekerdişê kurdan kerdê. Çareserîye, sereratkerdişê na peymane de ya. Ewnîyayîşê ma yê çareserîye de parçekerdiş çin o. Bi pergalê Konfederalîzma Demokratîk Sûrîye, Iraq û Îranî rê eşkenê wayîye-birayîye awan bikerê û kurdî eşkenê bi no hawa taybetmendîyanê xo bipawê û şaranê herême reyde pîya biciwîyê.”
Erjnayîşê peyîn yê peymana Sykes-Pîcot
Vakurê Kurdîstanî û Tirkîye de destpêkerdena prosesê Aştî û Komelo Demokratîk reyde Rojhelatê Mîyanên de averşîyayîşê muhîmî bîyî. Hetêk ra alozîyê Sûrîye û hetêk ra zî mudaxaleyê Îranî rojev de yê. Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan pêameyîşê heyetê Partîya DEM’î yê Îmraliyî reyde netîceyê peymana Sykes-Pîcotî ser o vindert. Şer û alozîyê peyîn yê Rojheltê Mîyanênî sey peynîameyîşê peymana Sykes-Picot erjna û wina vat: “Peynîameyîşê Surîye eynî demî de peynîameyîşê peymana Sykes-Pîcotî yo. Başûrê Sûrîyeyê girewtê. Sûweyda û Golan zî girewrtê. Dîcle û Firat zî înan rê ameyê waadkerdene (Îsraîlî rê). No provakasyon o.”
Rayberê Şarê Kurdî Abdullah Ocalan alozîyêke Rojhelatê Mîyanên qewimîyenê seba awankerdena pergalêko demokratîk sey firsendî vîneno.
