Komîsyonê Ziwan, Kultur û Hunerî yê DEM Partî bi wesîleya 21ê Sibate Roja Ziwanê Dayîke ya Dinya nê mesajî da: “Ma do têkoşînê ziwanê dayîke seba heme ziwanan bi taybetî zî seba ziwanê Kurdkî hîna hîra bikerê.”
Komîsyonê Ziwan, Kultur û Hunerî yê DEM Partî bi wesîleya 21ê Sibate Roja Ziwanê Dayîke ya Dinya beyanatêko nuştekî da û bale ant qedexeyanê xebat û çalakîyanê Kurdkî ser o.
Beyanato ke bi sernuşteyî “Aştîya komelkî, bi aştîya ziwanan mumkun o” ameyo parekerdene wina yo:
“Bêguman û şik mîrasê kultur û tarîxê merdimeyîye nê rojan ra ziwan ardo. Komeleyan yew dem ra pey goreyê ziwanê xo nasnameyê xo awan kerdê. Ziwanan her tim dînamîgê tewro avzel o nasnameyê kollektîfî bîyê. Yew şar ziwanê dayîka xo ra eke mehrûm bimano do krîzê nasnameyî reyde rî bi rî bimano. Ferasetê dewleta neteweyîye de bêguman nasnameyo berz û merkezîyîye est o. Qirkerdişê etnîk û dînî yê bi pergalî, rîyê nê ferasetî ser o vejîyayo werte.
Tarîxê şîdetê sîstematîkî seserra 20ine yo, tarîxê Tirkîya de hedefê şîdetî yê esasî de yew kurd ya bîn zî kurdkî bîyo. Bi endazyarîya komelî, ziwan, kultur û folklorê kurdkî ame qedexekerdene û ame waştene ke binê kremasyonê tirkperestî de bihelîyo. Bi destê serdestê dewlete yê netewîye bi armancê “veşnayişê ocaxî yê binê behrî de” seserrêk çin kerd. Hetê ziwanê kurdkî çi heyfo ke ziwanê bînê polîtîkayê asîmîlasyonî ra nasîbê xo girewtê.
Goreyê UNESCO’yî Tirkîya de 18 ziwanê binê telûkeyê çinbîyayişî de yê, 3 ziwanê zî bi qestî ameyî çinkerdene. UNESCO bi rayîrê îlankerdişê “Roja Ziwanê Dayîke ya Dinya” waşt ke bal bianco ziwanê ke binê telûkedeyî yê û ard vîr ke ziwanan berpirsîyarîya hembar a merdîmeyîye de ya.
Ewro welatê ma de verê çimê tarîxî de ziwanê Ubihkî, Mlahso û Yewnankîya Kapadokyayî vînî bîyê. Hewna rewşa ziwanê Osetkî, Çerkezkî, Romanckî, Ermenkîya Rojawanî, Hemşînkî, Lazkî, Yewnankîya Pontusî, Abazakî, Suretkî qet weş nîya. Her ke şona lehçeya Kurdkî ya Kirmanckî/Zazakî zî binê telûkedeyî ya û tikey menda ke bikewa goristanî.
Rojhîlato Mîyanên de awa cuyaye paradîgmaya Birêz Abdullah Ocalan a “Merdimo bêziwan, merdimo merde yo” ya. Seba têhetardişê şaran û ziwanan bitelukeyî ra xelesnayene ser o ganî bi lezî paradîgmaya zafziwanî, zafnasnameyî, cuya de wa sereke biba.
Ma hewna veng danê ke zafziwanî û zafnasnameyê ma ,temînatê aştîya komelkî û pîya cuyayişê ma yo. Bingeya estbîyayişê aştî, yewperestî ra nê girêda ya, girêdaya zafrengînî ya. No ser ma aşkera vanê ke “Rayîrê aştîya komelkî, aştîya ziwanî ra vîyareno”. Seba tesîsê aştîya komelkî, ganî verê heqê bi ziwanê dayîke yê perwerdeyî heme astîgîyê qanûnî bêrê wedartene û seba ke bi nê ziwanan warê pêroyî de xizmet bêro dayene ser o lazimeya azadîya ziwanî û temînatê qanûnê bingeyîye est a.
Ma soz danî ke na pêvajo de Roja Ziwanê Dayîke ya Dinya, do biaçarnî roja hetkarîdayena yewbînan û têkoşînî. Bêrê goristanê ziwanan ma biaçarnî baxçeyê ziwanan. Ma seba ke aştîya komelkî binê temînatî bigê, no ser ganî ma mabênê ziwanan de aştîye tesîs bikerê.
Biciwo Heqê Ma yê Ziwanê Dayîke!
Biciwo Têkoşînê Netewîye ya Demokratîka ma yê Zaf Ziwanî û Zafkulturî!
