Hunermendo kurd Bavê Teyar (Muhma Xelo) ke 23 serrî kultur û hunerî ser o xebitîya û grûba xo reyde bi hezaran kesan şa kerd, 18ê Çeleyî 2024î de Awbendê Tişrînî de bombardimanê teyaraya bêpîlote de cuya xo vîndî kerde. Grûba Bavê Teyarî bi komedîyanê xo yê ke tede problemê komelkî mojnayêne, mîyanê şarê kurdî de bîbî sembol.
Bavê Teyar bi nameyê xo yo raştikên Muhma Xelo (Cuma Xelo), 53 serrî bî ke 1989î ra nat karê kultur û hunerî kerdêne. O Qamişlo de ameyo dinya û tim ê bajarî de ciwîyayo. Ey vatêne ke o cuya xo ya sade û tewazuyî dewam keno. O zewîcîyaye yo û wayîrê heşt domanan bî.
2001î de Qamişlo de bi Ebdulbasit Navyanî ya pîya Grûba Bavê Teyarî ronaya. Na grûbe ke 16 serrî pîya xebitîyaya, tede Navyanî nuştox û rejîsorî kerda. Grûbe de 10 endamî est bî ke hîrê kay-kerdoxê cinî bî, înan ra yew Kifah Col ke rolê Eyşo kay kerdbî, tede est bî. Grûbe heta merdişê ey 6 filmê kilmî û bi seyan kayê tîyatroyî hazir kerdî.
Terzê hunerê înan de tîyatro, muzîk, stand-up û rap est bî. Bavê Teyarî vatêne ke grûba înan xo rê terzêko xususî viraşto û bi nê terzî mîyanê şarî de namdar bîya. Înan bi hawayêko komedîk problemanê komelkî ser o xebate kerda. Ey vatêne ke amancê înan o yo ke problemê ke mîyanê şarî de est ê, bi ziwan û terzêko henekî bîyarê ziwan û şarî hem bidê huyayîş hem zî bidê fikirnayene.
Bavê Teyarî zafêr temayê mîyanê komelî rexne kerdêne, xususen eleqayê mabênê cinî-camêrdî û keyeyî. Nimûne, karakterê ey yê Babê Teyarî ke di cinîyê ey (Eyşo, Fato) est bî, rexneyê bî ke vera zafcinîyîye û bêheqîya ke cinîyan ser o bena, ardêne çimanê ma ver. O vatêne ke nê henekî bi amancê rexneyan ê û wazenê ke şar bivîno ke cinî senî bêheqîyan vînenê.
Grûba înan bi taybetî rojanê taybetan de sey Newroze programî virastêne û tarîxê kurdan, çand û nirxê înan ser o kayî pêşkêş kerdêne. Ey vatêne “Kurdî bi se serran o derd û zulim dîyo, coka ganî ma êdî şarê xo bidê huyayîş zî û bimojnê ke cuye tena derd nîyo.”
Grûba ey bi nameyê xo yo taybetî û bi terzê xo yê hunerî mîyanê şarî de namdar bîya. Tewr zaf Rojawanê Kurdîstanî de ameye şinasnayene la înan waştêne ke programanê xo bibê Tirkîya zî. Ey vatêne ke tena problemê înan teknîkî bî û eke nê problemî çareser bibîyênê do înan projeyê hîna girdî û rindî bikerdênê.
Bavê Teyar 18ê Çeleyî 2024î de Awbendê Tişrînî de wexto ke şarî reyde protestoyê aştîyane de bî, bombardimanê teyaraya bêpîlote de cuya xo vîndî kerde. Hêzê Surîya Demokratîke (QSD) dîyar kerde ke hîrê rojanê peyênan de teyarayê şerî û wasitayê hewayî yê bêpîlotî şarê sîvîl ke vera Awbendê Tişrînî de kom bîbî kerdbî hedef.
No hunermendo namdar ke bi henekanê xo bi hezaran kesan şa kerdbî û bi hunerê xo derdan mojnaybî, bi hawayêko trajîk cuya xo vîndî kerd. Herinda ey hetê hunerê kurdkî de û taybetî warê komedî de do tim bimano.
