Amed – Endamê MÎA-FEDê Mela Muhammed Emîn Ay biryara qedexekirina Kurdî ya Miftiyê Giyadînê şermezar kir û wiha got: “Ev biryar înkara zimanê neteweyekê û emrê Xwedê ye. Banga me ji aliman, oldaran gelane bila ji ber vê bêrêziyê bêdeng nemînin.”
Miftîtiya navçeya Giyadînê ya Agiriyê, bi rêya koma Whatsappê fermaneke skandal da wezîfedarên olî û daxwaz kir ku ji bilî zimanê Tirkî bi tu zimanekî din xizmet neyê dayîn. Di wê fermanê de bi eşkereyî tê dîtin ku mafê îbadeta bi zimanê dayikê hatiye hedef girtin. Di fermanê de ev îfade hatine bikaranîn: “Xutbe di bin her şert û mercî de dê tenê bi Tirkî werin pêşkêşkirin. Li mizgeftên navenda navçeyê jî dê waiz bi Tirkî werin dayîn.”
Endam û rêvebirê Federasyona Lêkolînên Îslamî ya Mezopotamyayê (MÎA-FED) Mela Muhammed Emîn Ay li ser mijarê ji Ajansa Welat (AW) re axivî.
‘Em weke MÎA-FEDê vê nêzikatiyê red dikin û şermezar dikin’
Mela Muhammed Emîn Ay da zanîn ku ev peyama miftiyê Giyadînê rureşiyeke pir mezine û wiha got: “Ew miftiye ku li ser navê oldarên navçeyê, nahêle ku peyamên bi zimanê dayîkê di mizgeftên navçeyê de were dayîn û qedexe dike em bi tundî şermezar dikin. Miftî bi peywira xwe peywirdarê ola Îslamê ye û divê bi peywira xwe gel û civakê agahdar bike û arasteyî olê bike. Lê mixabin berovajî vê yekê hereket dike û peywira xwe bi cîh nayîne. Em weke MÎA-FEDê teqez vê nêzikatiyê red dikin û şermezar dikin.”
‘Em ê ji bo ziman têbikoşin û li ber xwe bidin’
Muhammed Emîn Ay anî ziman ku cudahiya reng û zimanan di ayet û mezinatiya Xwdê de jî xuya dike û wiha pê de çû: “Dema mirov ji aliyê olê ve dinirxîne ev yek dibe tunehesibandina emrê Xwedê. Divê her gel, bawerî bi ziman, bawerî û çanda xwe di nav aştî û aramiyê de bijî û divê ev yek esas bê girtin. Em lê mêze dikin ev navçeyeke ku ji sedî 90ê wî Kurd in miftî radibe zimanê vî gelî di mizgeftan de di xutbeyan de qedexe dike ev yek bê exlaqî û rûreşî ye. Divê her mirovên xwedî wijdan kes, civak sazî, partî û saziyên zimanan vê hişmendiya yekperest mehkum bikin. Ev biryar înkara zimanê neteweyekê û înkara emrê Xwedê ye. Divê zimanê Kurdî jî weke zimanên ser ruyê cîhanê di her warê jiyanê de bi awayekî azad bê axaftin, em ê ji bo ziman têbikoşin û li ber xwe bidin.”
‘Ev êriş ne tenê li zimanê Kurdî, li jiyan, çand, baweriya hemû Kurdan hatiye kirin’
Herî dawî Mela Emîn Ay bi bîr xist ku Agirî warê Ehmedê Xanî yê ku ji bo zimanê Kurdî têkoşîn û ked daye ye û wiha axivî: “Ehmedê Xanî alim û fîlozofekî Kurd e û wî 420 sal berê roja îro dîtiye. Ji ber ku wî ev xetereya îro wê demê dîtibû di pirtuka xwe ya Mem û Zînê de her tim balê dikişîne ser xwendin û nîvisandina zimanê Kurdî. Dema ku li Bazîdê bûye jî weke wezîrê karê perwerdehiyê demekê xebitî ye. Li medreseyên Kurdan ji wan re mufredatek perwerdehiyê derxistiye. Gotiye ku tu kes heya 5 salan ji bilî zimanê Kurdî perwerdehiyê nebîne da ku zimanê Kurdî winda nebe. Ji ber vê yekê bila hemû mezin, alim, xwenasên Kurdan jî weke Ehmedê Xanê ji bo zimanê xwe rabin û ji ber vê helwesta muftiyê Giyadînê ji rêzê nebînin. Ev êriş ne tenê li zimanê Kurdiye, li jiyan, çand, baweriya hemû Kurdan hatiye kirin. Banga me ji aliman, oldaran û gelane bila li hember vê bêrêziyê bêdeng nemînin.”
