Şirnex – Bi salane li ser navê lêgerîna petrolê li Çiyayê Gabarê dar tên birin û xweza tê talan kirin. Di dimenê dawî ku ketiyê destê me de herêmeke berfireh a çiyayê Gabar bi dînamîtan tê teqandin. Toz û dûmana dînamîtan belavî derdorê dibe.
Hevkariya Anonîm a Petrolên Tirkiyeyê (TPAO) û şîrketa Turkish Petroleum International Company (TPIC) di sala 2022yan vir ve li Çiyayê Gabarê xebata derxistina petrolê dikin. Li gor daneyên TPAOyê yên 2025an heta niha 114 bîrên petrolê hatine kolan û rojê 81 hezar varîl petrol tê derxistin. Li ser navê lêgerîna petrolê bi bîrên petrolê her derê çiya hatiye kolandin û cerdevan daran dibirin. Ji aliyê din ve jî ji bo çêkirina rê û bîrên petrolê çiya bi dînamîtan tê teqandin. Weke Ajansa Welat (AW) dîmenê keliya teqandina dînamîtan a li Çiyayê Gabar kete destê me. Li aliyê Banga Eliyê Mil ê Çiyayê Gabarê dînamît tê teqandin û toz û dûmana dînamîtan li derdorê belav dibe.
Di kêliya teqandina dînamîtan de jî xuya dike ku qadeke berfireh a aliyê Banga Eliyê Mil ê Çiyayê Gabarê bi dînamîtan tê teqandin. Rêzeke berfireh a çiya bi teqandina dînamîtan hildiweşe û dengê wê jî di nava çiya de belav dibe. Parçeyên keviran bi tevî toz û dûmana dînamîtan di nava çiya de belav dibe. Heta niha gelek caran li Çiyayê Gabarê dînamît hatine teqandin û di encama teqandina dînamîtan de xwezaya çiya weran bûye. Her derê Çiyayê Gabarê ji bo çêkirina rê ya wesayitên mezin ên di petrolê de dixebitin bi dînamîtan hatiye teqandin û her derê çiya hatiye kolandin.
Bandora teqandina dînamîtan a li ser xwezayê
Çiyayê Gabarê ku her roj bi tonan darên wê ji aliyê cerdevanan vê tên birin û daristanên wê tên tune kirin bi dînamîtan tê werankirin. Dînamît ne tenê çiya hildiweşînin bandoreke mezin li ser xwezayê jî dikin. Li cihe ku dînamît tên teqandin kevir parçe dibin û hezaz pêk tê. Her wiha habîtata xwezayê jî xera dibe û nebat jî ji holê radibin. Di dema teqînê de toz û domana dînamîtan ku belavî nava çiya dibe oksîtên nîtrojen û gazên cûda derdixîne holê û ew yek jî ji bo welatiyên derdorê xetereyên nestandina bêhnê bi xwe re tîne. Ji aliyê din ve jî cihe ku dînamît tên teqandin heke av hebe çavkaniya avê jî ji holê radike û dibe sedema kêmbûna avê. Çiyayê Gabar ku ji berê ve warê pezkovî, gur, hirç û sewalên cûr bi cûr bû ji ber teqandina dînamîtan habîtata sewalên biyanî ya çiya jî ji holê rabû ye.
