Mamostayê ziwanê Kurdkî Mevlut Aykoç û Salih Tunalî bale ant bêstatubîyayîşê ziwanê Kurdkî ser o û vat: “Statuyê ziwanî bi vatiş û sloganan nêno pawitiş, bi xebat û çalakbîyayîşî yeno girewtiş.”
15ê Gulana 1932î de, bi pêşengîya roşnvîr û ziwannasê Kurd, Celadet Alî Bedîrxan û embazanê ey, Kovara Haware şaristanê Şamî de bi herfanê latînî ameye çapkerdene. Serra 2006î de 15ê Gulane sey “Roja Roşanê Ziwanê Kurdkî” ame îlankerdene. Şarê Kurdî serra 2006î ra nat her serre 15ê Gulane sey “Roşanê Ziwanê Kurdkî” pîroz keno.
Nuştox û mamostayê ziwanê Kurdkî Mevlut Aykoç û mamosteyê Komela Cigêrayîşanê Kurdkî ya Stenbolî Salih Tunalî derheqê 15ê Gulane “Roşanê Ziwanê Kurdkî” û xebatanê seba destkewtişê statuyê ziwanê Kurdkî qisey kerd.
‘Mîyanê keyeyê xo de xeylê kurdî, Kurdkî qisey nêkenê’
Mevlut Aykoçî îfade kerd ke ziwanê Kurdkî ziwano tewr kehen o û hetê zengînî ra mîyanê ziwananê dinya de rêza 8. de yo. Mevlut Aykoçî qiseykerdişê xo de dîyar kerd ke Kurdkî hetê dewlatanê Îran, Iraq, Sûrîye û Tîrkîya ra ameya qedexekerdene û vat: “Bê nînan zî xeylê dewletan de kurdî est ê. 15 komaranê Sovyet, Ewropa û dinya de kurdî est ê. Goreyê cigêrayîşî Serekê Enstîtuyê Kurdkî yê Swîsre Abdullah Karwanî tewr tayê 70 mîlyon Kurdî dinya de ciwîyenê. Kurdkî ewro bîya ziwanê dinya la bêstatu ya. Rojava de tay gamî ameyê eştene, Îraq de xebatî est ê. Badê polîtîkayanê asîmîlasyonî, êdî şar xo bi xo, xo asîmîle keno.”
‘Statu bi têkoşîn û çalakîyan yeno girewtiş’
Mevlut Aykoçî qiseykerdişê xo de dîyar kerd ke statuyê ziwanî xo reyde heqê perwerdeyî ziwanî zî ano û wina vat: “Perwerde do vernîya xebitnayîş û statuyê ziwanê Kurdkî akero. Muftuyê Dîyadînî xutbeyê xo de Kurdkî qedexe keno. Hema zî Meclîsê Tirkîya de Kurdkî sey ‘ziwano nedîyar o’ yeno pênasekerdene. Statu bibo do qedexe bêro hewanayene. Coka ganî ma seba destkewteyanê xo û statuyê Kurdkî pîya têkoşîn bikerê. Statuyê ziwanê Kurdkî tena bi eşkereyîyan nêno waştiş, bi çalakî û têkoşîn yeno girewtiş.”
‘Roja Roşanê Ziwanê Kurdkî tena rojêk nîyo’
Mevlut Aykoçî ard vîr ke mîyanê şarî de ganî çalakîyê kulturî timûtim bêrê organîzekerdene û vat: “Çalakîyan de şar bi ziwanê xo qisey keno. Çalakî ewro resayê dereceyêk la ganî êdî ma seba deskewteyanê statuyê ziwanê Kurdkî gaman bierzê. Serra 2006î ra nat 15ê Gulane sey roşanê ziwanê Kurdkî yeno pîrozkerdene, la roşan tena rojêk nêbeno. Ganî merdim ziwanê xo her roje her warê cuye de bixebitno. Zanayeyan ra yew vano, ziwanê merdimi çermê merdimî yo, ziwano dîyin zî kincê merdimî yo.”
‘Netewî bi erjanê xo yenê naskerdene’
Salih Tunalî îfade kerd ke demo ke netewî yenê pênasekerdene, bi erjanê xo yenê pênasekerdene û wina dewam kerd: “Her netew bi erjanê xo est ê. Ciwanê kurdan demo ke şinê unîversîte tayê erjê înan vejînê meydan. Înan ra yew zî ziwan o. Labelê asîmîlasyon sey tofanekî yo. No tofan seba şaranê bêstatuyan xeylî tesîrdar o. Sazgeh û dezgeyê ke est ê, vera vindertişê nê tofanî bese nêkenê, vera asîmîlasyonî qels manenê. Her game zaf muhîm a, la ganî hîna başêr gamê bêrê eştene.”
‘Bi vatiş û sloganan ziwan nêno pawitene’
Salih Tunalî qiseykerdişê xo de dîyar kerd ke hîsîya ziwanî besê pawitişê ziwanî nêkena û derheqê babete de nê çîyî vatê: “Ganî heme kurdî bi haydarîya mendiş û nêmendişî wayîrê ziwanî xo vejî ke qîmetê ziwanî bêro zanayene. Ganî ma keye û taxanê xo de ziwanê xo qij nêvînê û qîmet bidê ziwanê xo. Ganî ma nêvajê ‘Feydeyê nê ziwanî çi yo’ û ziwanê xo ra dûrî nêkewê. Netewî bi erjanê xo benê netew. No seba kultur û hunerî zî vîyarteyo. Bi vatiş û sloganan muhîmîya ziwanî nêna famkerdene. Ganî her warê cuye de muhîmîya ziwanî bêra famkerdene.”
‘Dermanê ma mîyanê ma de yo’
Peynîya qiseykerdişê xo de Salih Tunalî vat ke tena rojêk besê ziwanî nêkena û dewam kerd: “Ma do 364î rojanê bînan se bikerê? Babete zî naya ke 364 rojanê bînan de zî ziwanê xo bêqîmet nêkerê. Sewbîna na bena rojêka sloganî. No her serre xo tekrar keno. No semed ra ganî her roje sey 15ê Gulane bêro ciwîyayene.”
