Rêber Apo ji bo çareseriyê bivênevêtiya ‘Sosyolojiya Civaka Demokratîk’ dike. Ev ne netewe-dewlet e. Ne federasyon e, ne xweseriya îdarî ye ne jî çareseriyên kulluralîst e. Madem ne ev in hingê çi ye? Ji bo fêmkirina vê lazim e mirov li tifaqa Kurd û Tirkan a zêdetirî hezar salî binêre.
Rêber Apo wê banga dîrokî 27ê Sibatê bi rêya heyeta Îmraliyê kir. Li Kurdistanê bi milyonan kes bi hestewarî û coşeke mezin li ser ekranên mezin li peyama Rêber Apo temaşe û guhdar kirin. Piştî 11 salan wêneyekî Rêber Apo jî hat dîtin. Li ser xwe bû. Ev jî Kurdan û dilsozan şad û bextewar kir. Em weke gel li benda dîmenekê Rêber Apo bûn. Dibe ku di demên pêş de dîmen jî bên weşandin. Ji ber ku em ji agahiyên heyetê fêm dikin ku banga Rêber Apo bi sê kamerayan hatiye qeydkirin. Lê bi pêşketina pêvajoyê re em ê bibînin ku Rêber Apo bi fizîkî jî azad bibe. Wê ew roj jî bên. Lê ji bo wê têkoşîn lazim e.
Em ê hîn li ser vê biaxivin lê ez dixwazim hinek der heqê naveroka bangê de çend tiştan ji bo we bibêjim. Niha mesela çek danîn û nirxandina wê, kar û qirarê Tevgera Azadiyê; PKKê ye. Di vir de ya ku weke gel kar ê xebatên em bikin çi ne? Lazim e em li ser vê serê xwe biêşînin, şêwr û mişêwra xwe bigerînin.
Rêber Apo ji bo çareseriyê bivênevêtiya ‘Sosyolojiya Civaka Demokratîk’ dike. Ev ne netewe-dewlet e. Ne federasyon e, ne xweseriya îdarî ye ne jî çareseriyên kulluralîst e. Madem ne ev in hingê çi ye? Ji bo fêmkirina vê lazim e mirov li tifaqa Kurd û Tirkan a zêdetirî hezar salî binêre. Ev tifaq çawa hatine danîn, bi çi rengî pêşketine, çawa û çima xera bûye û hwd…
Sosyolojiya Civaka Demokratîk, modela civakekê pênase dike ku nasnameyên cuda (wek kurd, tirk, ereb, ermenî, hwd.) bi hev re di nav çarçoveya heman dewletê de dijîn. Azadiya ramanê û xweîfadekirinê bi awayekî berfireh tê pejirandin. Birêxistinbûna demokratîk bi awayekî ku hemû kes beşdarî pêvajoya siyasî dibin, tê pêşxistin. Pêkhateyên civakî, aborî û siyasî bi hev re di nav çarçoveya heman pergalê de têkiliya wan tê sererastkirin. Ev model, ji netewedewletên klasîk cuda ye, ji ber ku ew nasnameyên cuda wekî dewlemendiyeke civakî dibîne, ne wekî tehdîdek ji bo yekîtiya dewletê.
Heke daxwazên xweseriya îdarî (federasyon, otonomî, hwd.) yan jî çareseriyên kulturalîst (wek nasnameya kurdî bi awayekî çandî pejirandin) nebin, divê çareserî li ser bingeha demokrasiya radîkal û mafên mirovan were avakirin. Divê pergaleke siyasî were avakirin ku hemû kes, bêyî cudahiyên etnîk, dînî, an zimanî, mafên xwe yên bingehîn bi awayekî wekhev bi kar bînin.
Azadiya ramanê û rêxistinbûnê divê bêne pejirandin. Ev yek dibe sedema ku nasnameyên cuda bi awayekî aştiyane bên ragihandin. Divê li her deverê welêt pêşxistina aborî û civakî bên sererastkirin, da ku newekheviya nav deveran kêm bibe. Pêşxistina perwerdehiyê û pîşesaziyê dikare bibe alîkar ku gelên cuda bi hev re bi aştiyê bijîn. Divê hemû kes û komên civakî beşdarî birêxistinbûna siyasî û biryardanê bibin. Parlamentoyeke bi bandor ku temsîla hemû gelan dike jî divê were birêxistinkirin.
Her çend çareseriyên kulturalîst nebin jî, divê nasnameyên etnîk û çandî bêne pejirandin û rêz lê were girtin. Ziman û çanda kurdî divê di pergalên perwerdehiyê û medyayê de cih bigirin. Divê mafên bingehîn ên mirovan (wek mafê jiyanê, azadiya ramanê, mafê perwerdehiyê) bêne pejirandin. Rê û rêbaza pêkanîna van jî hemû bi zimanê aştiyê, lihevkirin û diyalogê dibe. Ev kar û xebat hemû wê li ser milê me be. Civak bi pêşengiya jin û ciwanan wê azadî û aşitiyê tanzîm bikin. Helbet ev hemû temenî ne. Lê bi qasî temenniyê zarûriyet in jî. Yan na îro PKKyek xwe fesix bike jî wê bi dehan komên din rabin.
