Şirnex – Lavîn Ozdemîr yek jî dengbêjeke jin a ciwan e. Lavîn Ozdemîr destnîşan dike ku ji ber dengbêjiyê gelek caran rastî astengiya malbatê hatiye lê tevî astengiyan jî di dengbêjiyê de israr kiriye. Lavînê bi gotina “Ji ber ku dengbêjî çanda me ye û divê em biparêzin” balê dikişîne ser girîngiya dengbêjiyê.
Dengbêjî di çanda Kurdî de xwedî wateyeke mezin e. Ji ber ku zimanê niviskî yê Kurdî pêşneketîbû çîrok, bûyer û dîroka Kurdan ji aliyê dengbêjan ve weke kilam ango bi devkî hatiye gotin û heta roja me ya îro dom kiriye û ev çanda qedîm nehatiye jibîrkirin. Ji ber vê yekê dengbêjî ji aliyê folklorîk, bîr, zanyarî û dîrokê ve di cihekî pirr girîng digire. Her çiqas dîroka dengbêjiyê bi gelemperî bi navê mêran hatiye nivîsandin jî rola jinan di dengbêjiyê de pir girîng e. Dengbêjên jin ên weke Eyşe Şan, Meryem Xan, Fatê Quto û hwd. bandoreke mezin li dengbêjiyê kirin e. Gelek jinan jî li pey şopa wan dest bi dengbêjiyê kirin e û dengê jinan di nava dengbêjiyê de jî zindî hiştin e.
Yek ji dengbêjên ciwan a roja me ya îro Lavîn Ozdemîr e. Lavîn Ozdemîr ji navçeya Cizîrê ya Şirnexê ye. Hê di temenê xwe yê biçûk de ji bapîrê xwe yê dengbêj guhdariya kilaman kiriye û di dîwana dengbêjan de stran guhdar kirin e. Lavîn Ozdemîr ku ji bapîrê xwe fêrî dengbêjiyê bûye ew jî niha di civat û konseran de kilamên dengbêjiyê dibêje. Lavîn Ozdemîr weke dengbêjeke jin a ciwan qala serpêhatiya xwe ya dengbêjiyê kir.
Di 18 saliya xwe de dest bi dengbêjiyê kiriye
Lavîn Ozdemîr dibêje, “Dema ez guhdarî kilameke dengbêjî dikim weke ku li çîroka xwe guhdar dikim” û wiha qala xwe û dengbêjiyê kir: “Yekemîn car ez hê 18ê salî bûm min di civatan de dengbêjî digot. Min guhê xwe dida çîrokên dengbêjiyê û bi vî awayî hînî dengbêjiyê bûm. Min ji bapîrê xwe re digot tu bêje ez jî bi te re bêjim bi vî awayî min xwe li pêş xist. Niha jî li ser medyaya sanal û di konseran de stranan dibêjim.”
Tevî astengiyên malbatê jî dev jî dengbêjiyê bernedaye
Lavîn Ozdemîr anî ziman ku ji ber pergala mêrsalar û feodalîzma li Kurdistanê jin di hemû beşên civakî de rastî astengiyan hatinê. Lavîn Ozdemîr jî weke dengbêjeke jin bi astengiyên malbatê re rû bi rû maye. Lê Lavîn Ozdemîr tevî astengiya malbatê jî dev jî dengbêjiyê bernedayê. Lavîn Ozdemîr ku ji bo parastina çanda dengbêjiyê li dijî malbata xwe derketiye û niha kilaman dibêje ev yek anîn ziman: “Divê malbat jî piştgiriyê bidin jinan û asteng nekin. Dixwazim zarokên xwe jî fêrî dengbêjiyê bikim û ew çanda me winda nebe. Gelek jin hene dengê wan jî xweş e û dixwazin dengbêjiyê bikin lê ji ber astnegiya malbatê nikarin dengbêjiyê bikin. Di nav dengbêjan de jî pir kêm jin hene ji ber wê dengbêjên jin di nava civakê de jî bi zahmetiyan re rû bi rû dimînin.”
Hem helbestan dinivisîne hem distirê
Lavîn Ozdemîr ku da ye pey şopa Eyşê Şan û Meryem Xanê di heman demê de helbestan jî dinivisîne. Lavîn Ozdemîr bi lêv kir ku ew dixwaze yek ji helbestên xwe weke bike kilamek û bi terza dengbêjiyê bêje û wiha got: “Li ber destê min stranên ku min nivîsandine hene. Lê derfeta min nebû ye ku wan stranên xwe derxînim. Kilameke dengbêjiyê min bi xwe nivisiye û ez dixwazim di demên pêş de wê strana xwe derxînim. Weke awazekê ye û bang li çiya û deştan dike. Kilameke bi vî awayî ye. Derfeta min çêbibe ez ê wê strana xwe ya dengbêjiyê biweşînim.”
