Dîwarê di navbera sînora Rojhilatê Kurdistanê û navçeya Elbaka Wanê de tê avakirin dibe sedemên pirsgirêkên aborî, ekolojîk û valakirina gundan.
Tirkiyeyê di sala 2021an de li navçeya Bazîda Agiriyê û navbera Rojhilatê Kurdistanê bi hinceta kontrolkirina çûn û hatinan dest pê kir. Çêkirina dîwar dê ber bi navçeya Bazîda Agiriyê û Colemêrgê ve bidome. Tevî gelek saziyên sivîl û gundî bertek nîşanî avakirina dîwar dan lê belê çêkirina dîwaran li gel van geşedanan nesekinî. Ji sala 2021an heya niha 182 km dîwarê beton ku nêzî 4 metre bilind e û li pêşiya dîwar jî xendekeke ku 4 metre fireh û 4 metre jî kûr e, pêk tê.
Dîwar li şantiyeya kana kevir a Olmez İnşaat ku tê gotin ya Îsmet Olmez e, li gundê Boşanê ya Navçeya Elbakê dest pê kir. Li gorî agahiyên hatine bidestxistin îhaleya 40 km hatiye çêkirin û piştre jî dê îhaleya 80 km yan were çêkirin. Bi giştî dirêjiya dîwar wê derkeve 302 km yan. Dîwarê 182 km hatiye çêkirin, gihiştibû gundê Boşana Elbakê. Çêkirina dîwarê sînor careke din dest pê kir û ber bi Colemêrgê ve berdewam bike.
Polîtîkayên xizankirin û valakirinê
Çêkirina dîwar ji destpêkê heya niha bûye sedema gelek astengiyan. Welatî ji ber dîwarê hatiye çêkirin, nikarin sewalên xwe bibin zozanan û biçerînin. Ev yek di aliyê aborî de dibe sedema astengiyên aborî û ji ber vê yekê jî gundî neçarî koçberiyê tên kirin. Ji destpêkirina dîwar heya niha welatî nikarin sewalên xwe 2 km nêzî dîwar biçerînin. Herwiha cendirme jî gelek caran li ser gundiyan zextê dikin ku gundî bibin cerdevan an jî gund derkevin. Li aliyê din sînor ji bo gelek kolberan jî çavkaniya debarê ye. Bi çêkirina dîwar dê gelek kolber jî nikaribin debara xwe bikin.
‘Dîwar mirov û xwezayê ji hev vediqetîne’
Serokê Komeleya Mafên Mirovan a Wanê Mehmet Salîh Coşkun anî ziman ku ew ji destpêkê heya niha çêkirina dîwar dişopînin. Salîh Coşkun bi bîr xist ku dîwar beriya 4 salan dest pê kiriye û ev tişt gotin: mijarê de axivî: “Niha jî li ser sînora Elbakê dîwar tê avakirin. Ev dîwar ji bo mirovahiyê pirsgrêkeke mezin e. Ji ber dîwar di navbera mirov û xwezayê de ye û çûyîn-hatina gel tê astengkirin. Em hertim bang li van şîrketên ku wan dîwaran çêdikin dikin ku dest ji çêkirina dîwaran berdin.”
‘Dîwar dibe sedema mirinan’
Mehmet Salih Coşkun di dawiya axaftina xwe de bal kişand ser encamên çêkirina dîwaran û wiha got: “Ji sazîya me re heya niha tu serlêdan nehatine kirin. Lê belê salek beriya niha, li ser sînorê navçeya Serayê avakirina dîwar berdewam dikir. Em wek sazî çûn û me çavdêrî kir. Têkildarî mijarê me raporek amade kir. Ev dîwar, min di destpêkê de jî anî ziman, ji bo jiyana xwezayî jî ji bo çûn û hatina gel jî pirsgirêk e. Ji bo çûyîn hatina penabera jî pirsgirêk e. Taybetî jî zivistanê ev dîwar ji ber sermayê dibe sedema mirinan.”
