Rojnameger û xwendekarên Zanîngeha Yuzuncu Yilê, mirina biguman a Rojîn Kabaîş û astengkirina parvekirinên medyaya dîjîtal ên derbarê dosyaya lêpirsînê de protesto kirin û dan zanîn ku ew dev ji têkoşîna xwe bernadin.
Şaxa Komeleya Rojnamegerên Jin a Mezopotamyayê (MKG) a Wanê, Şaxa Komeleya Rojnamegeran a Dîcle Firatê (DFG) a Wanê û Komeleya Mafên Mirovan û Medyayê (ÎHAMED) mirina bigûman a xwendekara Zanîngeha Yuzuncu Yilê ya Wanê Rojîn Kabaîş û astengkirina parvekirin û girtina hesabên rojnamegeran ên Xê yên derbarê dosyaya lêpirsînê de protesto kirin. Gelek rojnameger, li navenda kampûsan a zanîngehê kom bûn û xwendekarên zanîngehê û nûnerên saziyên sivîl jî piştgirî dan daxuyaniya rojnamegeran.
‘Rektor bêdengiya xwe didomîne’
Endama MKGê Ozlem Yacanê metna daxuyaniyê xwend û destnîşan kir ku hevalên Rojînê ev 12 roj in bi hêviya ku li kampusê perwerdehiyek ewle bibînin û bersiva pirsên xwe bistînin ji Rektor Hamdûllah Şevlî daxuyaniyekê dixwazin. Ozlem Yacan, anî ziman ku rektor Şevlî bi israr bêdengiya xwe ya didomîne û got: “Weke endamên çapemeniyê, em li zanîngehê xwepêşandanan dişopînin, fikarên xwendekaran tînin ziman û di çarçoveya mafê agahdarkirinê yê raya giştî de erkên xwe bi cih tînin. Lêbelê, Rektor Hamdullah Şevlî nahêle em erka xwe ya sereke ya ku kampusê bikin cihekî ewletir û nahêle ku rojnamevan bikevin kampusê. Ji bilî vê, fermanan dide ku hesabên medyaya dîjîtal ên rojnameger û rojnameyên ku li ser Rojîn Kabaîş nûçeyan dinivîsin werin astengkirin.”
Hesabên rojnamegeran hatine astengkirin
Ozlem Yacanê diyar kir ku bi fermana rektor gihîştina hesabên gelek rojnameger û saziyên çapemeniyê hatiye astengkirin û wiha dirêj kir: “Gihîştina hesabên X ên rojnamevan Rûşen Takva û Kadir Cesur û her wiha Rojnameya Yenî Yaşamê hatine astengkirin. Her wiha, parvekirinên nûçeyan ên rojnamevan Adnan Bilen û Rojnameya Van Express ên li ser Rojîn Kabaîş jî bi heman awayî hatine astengkirin. Di vê navberê de, Serdozgeriya Komarê ya Wanê ji ber nûçeyên wan ên li ser mirina Rojîn Kabaîş, derbarê rojnamevan Oznur Deger û Dîlan Babat de lêpirsîn daye destpêkirin. Heta nehatiye diyarkirin ka hesabên çend welatiyên din jî hatine astengkirin. Em van talîmatên neqanûnî red dikin. Em ji Rektorê Zanîngehê Şevlî dixwazin ku li şûna bi astengkirina çapemeniyê azadiya raman, erka xwe ya sereke bi cih bîne, ewlehiya xwendekarên xwe misoger bike û kampusê veguherîne stargehek ji bo zanistê.”
‘Ev pratîkek keyfî ye’
Serokê Baroya Wanê Sînan Ozaraz windabûn û mirina biguman a Rojîn Kabaîş bi bîr xist û got ku rojnameger, jin, xwendekar û gelê Wanê di tevahiya têkoşîna wan de li kêleka wan bûne. Sînan Ozaraz anî ziman ku hewl tê dayîn dengê wan di têkoşîna wan ya edaletê de were bêdengkirin û got: “Em ê di têkoşîna xwe ya edalet û rastiyê de dengê xwe bilind bikin. Dengê çapemeniyê ku azadiya me ya derbirînê û mafê me yê agahdarkirinê misoger dike, nayê bêdengkirin. Ev pratîkek keyfî ye.”
‘Kî dikare bê fikar xwendekarên xwe bîne vir?’
Piştre Hevşaredara Bajarê Mezin a Wanê Neslîhan Şedal mafê axaftinê wergirt û ev tişt anî ziman: “Me mirina Rojîn Kabaîş wekî mijarek civakî, mijarek ji bo her kesê ku li edaletê digere hilgirt dest. Malbata Rojînê ku çend roj berê li me geriyan, berxwedana xwendekaran silav kir û got ku ev ji bo wan moralek bilind e. Malbat îdîa dike ku keça wan bi awayekî rêxistinkirî hatiye kuştin û hewldanek rêxistinkirî heye ku rastiyê ji holê rake. Zanîngeh cihên fêrbûnê ne. Lêbelê, heke rastî were bêdengkirin, tehdîtkirin û ambargo were danîn, kî dikare bê fikar xwendekarên xwe bîne vir? Refleksa civakî dê vê zihniyetê eşkere bike. Em ê ji bo Rojînê û ji bo aşkerekirina rastiyê têkoşîna xwe bidomînin.”
‘Hûn ji çi ditirsin?’
Hevşaredarê Bajarê Mezin ê Wanê Abdullah Zeydan jî destnîşan kir ku hewl tê dayîn mirina biguman a Rojîn Kabaîş neyê lêkolînkirin. Abdullah Zeydan anî ziman ku malbat ji roja yekem ve têdikoşe û daxwaz dike ku mirina Rojîn Kabaiş wekî bigûman were lêkolînkirin. Abdullah Zeydan bi domdarî ev tişt got: “Çima hûn hesabên medyaya dîjîtal ên rojnamegeran ku çav û guhên civakê ne digirin? Hûn ji çi ditirsin?”
Daxuyanî bi dirûşmeya “Çapemeniya Azad nayê bêdengkirin” bi dawî bû.
Piştî daxuyaniyê, girse ber bi pêşiya Fakulteya Perwerdehiyê ve meşiya û dirûşmeyên weke “Jin jiyana azadî”, “Berxwedan ji bo Rojîn berxwedan”, “Zilam dikujin, dewlet diparêze” û “Rektor îstifa bike” berz kirin. Piştî meşa ciwanan çalakî bi dawî bû.
