Li Macaristanê hilbijêr sibe diçin ser sindoqan. Beriya van hilbijartinên ku ji bo paşeroja welêt wekî hilbijartinên çarenûsek nû têne dîtin, bi deh hezaran kes li paytext Budapeştê daketin qadan û li dijî hikûmeta niha ya Serokwezîr Viktor Orban daxwaza guherînê qêriyan. Li gorî daneyên anketan Muxalefet bi rêjeyek mezin li pêşe û tê payîn kesîn serbikeve.
Li Macarîstan sibê hilbijartin pêk tên. Bi boneya rêveberiya otorîter a Vîktor Orban ev hilbijartin wekî hilbijartina diyarkirina çarenûsek nû ya Macarîstanê tê dîtin. Di çarçoveya kampanyaya hilbijartinê de, şeva borî li Budapeştê konsereke girseyî ya li dijî hikûmetê hate lidarxistin. Di çalakiyê de nerazîbûnên li hemberî têkiliyên nêzîk ên hikûmeta Orban bi Rûsyayê re derketin pêş. Di konserê de girseyê bi yek dengî dirûşma dîrokî ya “Ruszkik haza!” (Rûs defo bin / Rûs herin malên xwe) berz kir. Ev dirûşm, ku sembola Şoreşa Macaristanê ya 1956an a li dijî desthilatdariya Yekitiya Sovyetê bû, nîşan dide ku hestên li dijî nêzîkatiya hikûmetê ya li hemberî Moskowayê gihîştiye lûtkeyê.
Tabloya Anketan: Partiya Tisza bi ferqeke mezin li pêş e
Li gorî anketên herî dawî yên beriya vekirina sindoqan, di siyaseta Macaristanê de guhertineke radîkal tê pêşbînîkirin. Îhtîmala qezenckirina namzedê muxalefetê gelekî bilind e. Daneyên dawî wiha ne:
Partiya Tisza (Peter Magyar): %58
Partiya Fidesz (Vîktor Orban): %33
Ev rêje nîşan didin ku partiya Tisza ya bi serokatiya Péter Magyar, bi qasî 25 pûanan li pêşiya partiya Fîdesz a Serokwezîr Orban e ku bi salan e desthilatdariya welêt di destê xwe de digire.
Rewş Çi Ye?
Pisporên siyasî diyar dikin ku heke encamên sindoqan bi anketan re hevaheng bin, ev dê bibe têkçûna herî mezin a dîroka siyasî ya Vîktor Orban. Gelê Macaristanê ku ji ber qeyranên aborî, polîtîkayên navxweyî û helwesta hikûmetê ya di şerê Rûsya-Ukraynayê de aciz e, bi rêjeyeke bilind berê xwe daye tevgera Péter Magyar.
Çavê Ewropayê jî li Macarîstanê ye
Ne tenê gelê Macar her wiha çavên Ewropayê jî dê li ser sindoqên Macaristanê bin. Ji ber ku Vîktor Orban kesek herê zêde bi mekanîzmayên Ewropayê re di nav nîqaş û nakokiyan de ye. Orban di dema borî de bênavber Ewropa bi boneya polîtîkayên koçberan rexne kir. Her wiha gelek pêkanînên li dijî hiqûqa Ewropayê jî xiste meriyetê.
Ewropa li dijî Orban piştgiriya Magyar dike
Ewropa ji bo li dijî Orban pêşengê muxalefetê Magyar ser bikeve, bi awayek zelal piştgirî da. Ji bo Orban bikeve zehmetiyê Yekîtiya Ewropayê hefteyek berî niha biryara rawestandina hemû alîkariyên ji bo Macarîstanê da. Ev yek wekî hemleyek girîng a li dijî Orban hate pênasekirin. Ji ber ku di aboriya Macarîstanê de xwedî bandorek girîng e, birîna fonan di heman demê de peyamek ji bo gel bû ku Orban hilnebijêrin.
Wekî nûnerek siyaseta otorîter 20 sale li ser kar e
Serokwezîrê Macarîstanê Vîktor Orban ev 20 sale li ser kar e. Orban yekem car di navbera 1998an de bû Serokwezîr û heta 2002yan li ser kar ma. Herê dawî jî ji hilbijartina 2010an heta niha li ser kar e. Wekî siyasetmedarek olperest, nijadperes û rastgirt tê pêna kirin. Di heman demê de wekî siyasetmedarek ji trenda siyasetmedarên rastgir ên otorîter û zordar jî tê dîtin. Bi vê boneyê têkiliya Orban bi Trump, Putîn û siyasetmedarên din ên olperest, nijadperest û çepgir re gelek baş e.
