Wan – Cejna Qûrbanê ya di nava welatiyan de dibe bingeha civakîbûn, hevgirtin û piştevaniyê li dijî pêşxistina berjewendiyên nefsî, komkirina mal û milk jî hewldanek e.
Cejna Qurbanê, di baweriya Îslamê de ne tenê wekî pîrozkirineke olî, lê wekî bingeheke avakirina exlaqeke bilind û pergala xurtkirina piştgiriya civakî ye. Ev cejna navê xwe ji ji koka “qurb” digire û di xwe de wateya nêzîkbûnê dihewîne. Di bingehê de qurban sembola girêdana kûr e û qurbanîkirin jî hewldana mirov a ji bo feda kirina berjewendiyên nefsî, komkirina mal û milk e da ku mirov bi vê yekê di warê manevî de nêzî Xweda bibe. Ev manewiyata hatiye avakirin dema di nava civakê de belav dibe, dibe mifteya edalet û parvekirinê. Bi pergala belavkirina goşt re di navbera dewlemend û hejaran de pireke dilovaniyê û birînên civakê derman dike. Di heman demê de, bi rêya serdanên xizman û lihevhatina kesên xeyîdî, kîn û sarbûna di navbera kesan radike û dibe sedem ku aştiya civakî xurt dibe. Di dawiyê de, coşa ku di rûyê zarokan de geş dibe bîra civakî taze dike û nîşan dide ku di roja me ya îro de di nava alema Îslamê de li dijî xwe komkirina malê dinyayê dibe bingeha dilovanî û hevgirtina mirovî.
‘Heke silavkirin û parvekirin nebe ol jî nabe’
Endamê Komeleya Lêkolînê ya Zanistên Olî ya Wanê Osman Kaya bal kişand ser wate û girîngiya Cejna Qûrbanê, anî ziman ku cejn sedema lihevhatina mirovahiyê ye û got: “Cejna Qurbanê roja kêfxweşiyê, roja silavkirin û lihevhatineke mezin e. Ew mirovên ku ji hev xeyidî bin, silavê didin hev. Her tişt di vê rojê de, li gorî ruhê Îslamiyetê û demokrasiyê pêk tê. Em ji bo aştiyê, silavkirinê û nêzîkbûnê cejnê pîroz dikin. Ji ber ku heke silavkirin û parvekirin nebe, ol jî nabe.”
‘Aştiyê ava bikin’
Osman Kaya bal kişand ser bêedaletî, êşên civakî û axaftina xwe wiha domand: “Hêvî û ricaya min ji hemû misilmanan û her kesê ku dibêje ‘ez mirov im’ ew e ku silavê bidin hev û aştiyê ava bikin. Bila ev mirovên me ewqas zor û eziyetiyê nebînin. Bi hezaran mirovên me vê gavê di girtîgehê de ne, bi hezaran mirovên me winda ne û em nizanin bê ser û şûn bi kû ve çûne.”
‘Nirxê kesên zilmê dikin pênc qirûş nake’
Di dawiya axaftina xwe de Osman Kaya herî dawî rexne li nêzîkatiyên durû yên li hemberî îbadet û zilmê kir û axaftina xwe wiha bi dawî kir: “Ew mirovên ku dibêjin ‘ez misilman im, ez diçim hecê, ez nimêjê dikim, ez zekatê didim’ ji aliyê olê ve zilmê dikin. Nirxê kirinên wan pênc qirûş nake. Çunkî Xwedayê Teala em ji bo kuştin, zilm û tundiyê neafirandine. Ji bo em jiyana vê dinyayê û axreta xwe bi rûmet ava bikin em afirandin.”
