Enqere – Hevberdevka HDKê û endama komîsyona meclîsê ya DEM Partî Meral Daniş Beştaş anî ziman ku piştî daxuyaniya Rêveberiya Tevgera Azadiya Kurdistanê divê zemîna hiqûqê bê avakirin û got: “Birêz Ocalan aktorê sereke ye.”
Rêveberiya Tevgera Azadî ya Kurdistanê di 26ê Cotmehê de bi daxuyaniyeke dîrokî li Qandîlê ragihand ku ew ji bo pêşiya pêvajoyê vêkin hemû hezên xwe ji Tirkiyeyê vedikişînin. Daxuyaniya Rêveberiya Tevgera Azadî ya Kurdistanê li hemû cihanê deng veda. Di daxuyaniyê de Endamê Konseya Rêveber a KCKê Sabrî Ok anî ziman ku divê ji niha şûn ve xebatên qanûnî bên kirin. Komîsyona Xwîşk- Biratî, Demokrasî û Hevgirtina Mîllî ku civînên xwe yên guhdarkirinê ber bi qedandinê ve dibe, ji bo amadekariyên taslaxên qanûnî jî xwedî berpirsyar e. Piştî daxuyaniya Rêveberiya Tevgera Azadîya Kurdistanê jî çavê gel ji xebatên komîsyonê ye.
Hevberdevka Kongreya Demokratîk a Gelan (HDK) û endama komîsyonê ya Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan (DEM Partî) Meral Daniş Beştaş, tekildarî daxuyaniya dîrokî ya Rêveberiya Tevgera Azadiyê ya Kurdistanê û xebatên komîsyona meclîse ji Ajansa Welat (AW) re axivî.
‘Divê zemîna hiqûqê bê avakirin’
Meral Daniş Beştaş diyar kir ku piştî gava Rêveberiya Tevgera Azadiya Kurdistanê pêvajo derbasî merhaleyeke nû bûye û wiha got: “Daxuyaniyeke dîrokî bû. Di 11ê Tirhmehê de jî bi şewitandina çekan Tevgera Azadiyê îradeyeke xurt nîşan da. Daxuyaniya vê dawiyê jî gaveke gelek girîng bû. Ji bo bingeha vê pêvajoyê piştî vê gavê divê edî pêvajo derbasî merhaleya hiqûqî bibe. Ji ber ku îro em qala berdana çekan dikin. Gelo wê çekan daynin ku? Ji bo vê hiqûq pêwîst e. Ew ê çawa werin tevlî siyaseta demokratîk bibin? Ji bo wê qanûn pêwîste. Divê ew hemû bê nîqaşkirin. Pêvajoya derbasbûyî komên ku hatin Tirkiyeyê ji bo pêvajoyê hatin girtin. Tevgera Azadî jî dibêje; Em ê çekên xwe daynin lê em dixwazin tevlî civakê û siyasetê bibin. Ji bo avakirina civaka demokratîk dixwazin xebatên xwe bê çek berdewam bikin. Ji bo wê jî niha qonaxa em gihiştinê êdî qonaxa avakirina zemîna hiqûqî ye.”
Em naxwazin pêvajo dirêj bibe
Meral Daniş Beştaş li ser xebatên komîsyonê jî rawestiya û got: “Civînên guhdarkirinê ber bi dawî ve diçin. Piştre dê komîsyon derbasî merhaleya 2an bibe. Merhaleya 2an a komîsyonê amadekariyên pêşnûmeqanûn e. Tê payin ku hefteya bê guhdarî serokê MÎTê Îbrahîm Kalin bikin. Hê ew ne zelal e. Lê em dizanin ew ê jî bê guhdarkirin. Îro jî Wezîrê Karên Dervê Hakan Fîdan û Wezîrê Dadê Yilmaz Tunç dê bên guhdarkirin. Em ê pirsan ji wan bipirsin. Piştî van guhdarkirinan divê komîsyon êdî gavên berbiçav bavêje û taslaxên pêşnûmeqanûnan amade bike. Pişre jî wê van pêşnûmeqanûnan pêşkêşî Lîjneya Giştî ya Meclîsê bike. Em ê çawa pêşiya vê pêvajoyê vekin. Ji bo wê jî divê qanûnan derxin. Dê qanûnên ku rê li pêşiya aştiyê û civaka demokratîk vekin bê amadekirin. Hemû partî jî amadekariya xwe dike. Tê payîn ku komîsyon rapora encamnameya guhdarkirinan amade bike. Di wê rapora de ji bo derxistina qanûnan pêşniyaran bike. Niha em hatine asta 2an a komîsyonê. Em jî dixwazin ew pêvajo zêde dirêj nebe.”
Pêşniyarên DEM Partiyê
Di berdewama axaftina xwe de Meral Daniş Beştaş diyar kir ku weke DEM Partiyê ew ê ji bo pêşiya pêvajoyê vekin pêşniyarên xwe pêşkêşî komîsyonê bikin û derbarê pêşniyarên pêşnûmeqanûna DEM Partî de got: “Di serî de pêşniyara me wê ji bo mafê hêviyê be. Birêz Abdullah Ocalan aktorê sereke yê pêvajoyê ye. Lê tevî vê jî şert û mercên wî yên xebatê bi awayekî azad pêk nehatiye. Her tim nikare hevdîtinan bike. Ew jî ji bo pêvajoyê astengî ye. Ji bo mafê heviyê pêk bê û birêz Ocalan bikare di şertên azad de bixebite dê pêşniyarên me hebin. Ji bo endamên PKKê bikarin tev li siyaseta demokratik bibe, divê qanûn bên derxistin. Ji bo gerîlayên ku hatin neyên girtin û bi awayekî azad tevlî siyasetê bibin divê qanûn bên derxistin. Ji bo wê jî pêşniyara me hene. Dema ew qanûn derketin jî girtiyên ji doza PKKê girtîne divê bêne berdan. Divê kesên çûne sirgûnê jî vegerin welatê xwe. Ji bo girtiyên nexweş bên berdan pêşniyarên me hene. Hevalên me yên siyasetmedar Figen Yuksekdag, Selahattîn Demirtaş û şeredarên me divê bên berdan. Ew qanûn ji bo van hevalên me jî derbasdar in. Piştî ew qanûn derket ew jî divê bên berdan. Divê qanûna, ‘Têkoşîna li dijî terorê’ bê rakirin. Ji ber ku Rêxistinê got me xwe fesîx kiriye. Ew qanûn jî hewcedariya wê nema. Ji aliyê din ve jî polîtikayên qeyûman bi dawî bibin û hevalên me vegerin ser karê xwe pêşniyarên me wê hebin. Xalên sereke ew in. Her wiha ji bo mafê zimanê Kurdî pêk were jî pêşniyarên me wê hebin.”
‘Li pêşiya çûyina grava Îmraliyê tu astengî neman’
Meral Daniş Beştaş li ser çûyina komîsyonê li Grava Îmraliyê jî destnîşan kir ku pêvajoya çûyina komîsyonê li gravê divê neyê dirêjkirin û wiha dirêjî da axaftina xwe: “Demeke dirêj e çûyina komîsyonê li Grava Îmraliyê û hevdîtina bi birêz Abdullah Ocalan re di rojeva me de ye. Me bi endamên komîsyonê re jî gotobêj kir. Bi awayekî aşkera tu partiyekê negot em naçin. Lê ew pêvajo gelek dirêj ajot. Xuya bû ku ew jî li benda gavan bûn. Lê êdî tu gav neman ku nehatin avetin. Gava 2an jî bi daxuyaniyeke dîrokî hat avêtin. Piştî vê êdî divê komîsyon şandeyeke ava bike û em di demeke kurt de biçin gravê. Êdî tu astengî li pêş çûyina grava Îmraliyê nema ye. Ez bawerim ew jî dê di demeke kin de diyar bibe. Neçûna komîsyonê li grava Îmraliyê di pêvajoyê de şikestinan çêdike. Banga dîrokî ya birêz Abdullah Ocalan pêşiya pêvajoyê vekir. Lê ew pêvajo bi yek alî nameşe divê dûalî be. Divê desthilat û siyaset jî bersiva van gavan bide. Ew saleke ku çareseriya pirsgirêka Kurd rojeva sereke ye. Heta ew pirsgirêk çareser nebe, Tirkiye nikare bigêje demokrasiyê û pêkanîna mafê mirovan. Birêz Ocalan jî bi xebat û sekna xwe ya pêvajoyê xurt e. Ji bilî wî ew pêvajo nameşe. Ew aktorê sereke ye. Bêyî wî hevdîtin nabe.”
‘Divê ji niha û şûn ve gavên şênber bavêjin’
Di dawiya axaftina xwe de Meral Daniş Beştaş li ser rexneyên li dijî xebatên komîsyonê axivî û got: “Em jî tev li rexneyên ku komîsyon xebatên xwe hêdî dimeşîne dibin. Em jî di komîsyonê de ne. Em zextê li ser komîsyonê dikin. Lê tenê bi hewldanên me nabe. 3 meh di ser avakirina komîsyonê re derbas bû. Lê hê jî em negihiştinê amadekariyên pêşnûmeqanûnan. Em di civîn û hevdîtinan de jî dibêjin. Divê êdî ji niha û şûn ve zêdetir gavên berbiçav bavêjin û bi lez bixebitin. Zêdetir baweriya gelan ji bo pêvajoyê mezin bikin. Her ku dirêj dibe bawerî jî kêm dibe. Ji bo wê jî xebatên ji niha û şûn ve divê baweriya gel jî zêde bike.”
