Amed – Endamê Sekreteryaya Însiyatîfa Yekîtiya Demokratîk Hasan Ozguneş destnîşan kir ku entegrasyon ne windakirina nasnameyê ye, lê belê di bin banê dewleteke demokratîk de avakirina jiyaneke piralî û hiqûqî ye.
Endamê Sekreteryaya Însiyatîfa Yekîtiya Demokratîk Hasan Ozguneş derbarê nîqaşên li ser “entegrasyon”, “bişaftin” û “modelên çareseriyê” de ji ajansa me re axivî. Hasan Ozguneş bal kişand ser krîza nasnameyê ya sedsalî ya li Tirkiyeyê û destnîşan kir ku mifteya aştiyê ne di helandina gelan de, di veguherîna ber bi “Civaka Demokratîk” de ye.
Cudahiya di navbera entegrasyon û bişaftinê de
Hasan Ozguneş bal kişand ser wateya peyva entegrasyonê û wiha got: “Entegrasyon ku di Kurmancî de wateya wê ‘aheng’ e; tê wateya anîna cem hev a pêkhateyên cuda û birêvebirina jiyana hevpar. Lê belê, heger sîstemek cudahiya mirov qebûl neke û bixwaze wî mîna xwe bike, ev nabe entegrasyon, ev dibe bişaftin.”
Ozguneş hişyarî da ku divê entegrasyon mîna “teslîmiyetê” neyê dîtin û got: “Divê gelê me fêm bike; tevlêbûna nav dewletê nayê wateya destberdana ji azadî, çand û xwerêvebirinê. Em behsa hiqûqeke nû dikin ku dewlet hebûna me bi fermî nas bike.”
Sedsala înkarê û Peymana Lozanê
Ozguneş bi bîr xist ku bi Peymana Lozanê re gelê Kurd li derveyî hiqûqê hatiye hiştin û parçebûn ketiye navbera civakê. Hasan Ozguneş destnîşan kir ku dewleta Tirk bi modela “netew dewletê” sedsaleke rastiyan vedişêre û axaftina xwe wiha berdewam kir: “Dewlet dibêje ‘ev dewleta Tirkan e’. Lê gava tu wisa dibêjî, tu Kurdan û Ereban tune dihesibînî. Ev mîna wê ye ku tu ji şêr, kûçik û hêştir re bibêjî ‘hûn hemû ga ne’. Her miletek bi ziman, dîrok û nasnameya xwe heye û pênaseya milet bi van hêmanan pêkan e.”
Modela Swîsreyê û peymana civakî
Siyasetmedar Ozguneş ji bo çareseriyê welatê Swîsreyê wekî mînakekî nîşan da û got: “Li Swîsreyê çar zimanên fermî û nêzî 30 kantonan hene. Her kanton bi zimanê xwe diaxive û jiyana xwe li gorî daxwaza xwe bi rê ve dibe. Entegrasyona ku em behs dikin ev e. Divê dewlet li hemberî hemû reng, çand û baweriyan bibe xwedî helwesteke demokratîk.”
Banga xwedîderketina li pêvajoyê
Hasan Ozguneş diyar kir ku pêvajoya ku ji aliyê Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan ve hatiye destpêkirin, derfetê dide ku siyaset ji bin siya şer derkeve û wiha dawî li axaftina xwe anî: “Gelê me 50 sal in berxwedaneke mezin daye û xwe kiriye hêzeke civakî. Îro gava em bi awayekî demokratîk tev li sîstemê bibin, ev nabe paşde gavavêtin. Heger dewlet demokratîk bibe, sînorên di navbera parçeyên Kurdistanê de dê mîna welatên Ewropayê tenê wek xetên sembolîk bimînin û biratiya gelan a rastîn dê ava bibe.”
