Amed – Arşîva Newroza Amedê ya ku bi kedeke mezin hatiye berhevkirin, wekî bîra zindî ya gelê Kurd em ê pêşkêşî we bikin. Ev rêzevîdeoyên ku em ê parçe bi parçe parve bikin, dê wekî pireke di navbera rabirdû û siberojê de cihê xwe bigirin û vî ruhî ji nifşekî derbasî nifşê din bikin.
Di nav Kurdan de dema Newroz tê gotin wek Cejna Neteweyî tê bîra mirovan. Newroz di nav Kurdan de bûye çand û cejnek bi sedên salan. Newroz ku wek destpêka demsala Biharê jî tê binavkirin, lê ji bo Kurdan hem cejn e hem jî berxwedan û azadî ye.
Li Bakurê Kurdistanê Newroz heta salên 2000î qedexe bû. Dîmen û wêneyên ku beriya salên 90î û piştî salên 2000î derketin holê û ji wan salan mane di bin hişê her Kurdekî de cih digirin. Ew dîmen xwedî girîngiyek û wateyek mezin bû. Yek ji wan bajarên ku Newroz lê bi heybetî û bi berxwedanê dihat pîrozkirin jî Amed e.
Di nav wan dîmenên kevn de meriv bi zelalî dibîne ku tevî hemû zext, tundî û polîtîkayên dijwar ên wan salan, gelê Amedê bêyî ku tirsê bixe dilê xwe, bi daxwazeke bêhempa ber bi qadên pîroz ve diherike. Ev yek nîşana herî xurt a wî ruhê serhildêr e ku Newroz ji cejnekê veguherandiye qada herî mezin a ragihandina nasname û hebûna neteweyî.
Ev arşîva bêhempa ya ku ji sala 1999an dest pê dike û heta bihara sala 2025an dirêj dibe, bîra zindî ya gelê Kurd e ku di nav salên herî dijwar û reş de jî çiraya azadiyê her dem geş kiriye.
Ev rêzevîdeoyên, çîroka gelê Kurd e ku di bin her cure tundî û zextê de jî bê tirs dirûşmên azadiyê û berxwedanê berz kirine. Bi rengên kesk, sor û zer li qadên Newrozê nexşeya dilê xwe xêz kirine. Li qada Newrozê meriv rastî deryayeke mirovan dibe ku bi mîlyonan dil di heman kêliyê de ji bo aştiyeke rûmet û azadiyeke mayînde lê didin. Ew qada ku mîna mozaîkek ji rengên kesk, sor û zer hatiye xemlandin, nîşan dide ku vîna gelê Kurd gihîştiye asteke wisa bilind ku êdî tu sînor û bend nikarin li pêşiya vî ruhî bisekinin.
Gava hûn li van perçeyên vîdeoyên ku me bi baldarî amade kirine temaşe bikin, hûn ê bi çavên xwe bibînin ku li qada Newrozê atmosfera herî zindî û dilsoziya gelê Kurd a ji bo ax û çanda xwe, bi her dîmenî re ji nû ve şiyar dibe.
Ev kelecana ku di çavên her kesî de diçirise, mizgîniya bihareke nû û jiyaneke bi rûmet dide civakê.
