Şirnex – Li Çiyayê Gabarê ku li ser navê lêgerîna petrolê bi salan e xweza tê talankirin dimenên nû yên birîna daran derketin holê. Darên ku hatine birîn li keleka rê dane ser hev û bi traktoran dibin bajarên cuda.
Li Kurdistanê xweza ji şîrketên bazirganiyê re hatiyê pêşkêşkirin. Li gelek bajaran bi kanên komir, maden, kevir û petrolê xweza tê tunekirin. Yek ji bajarê ku herî zêde xwezaya wî tê talankirin Şirnex e. Li Şirnexê birîna daran, kanên maden, lêgerîna petrol û bi bendavan xweza tê talankirin. Talankirina xwezayê ya Şirnexê bi salan e di rojevê de ye. Li herêmên çiyayê Cûdî, Gabar, Besta, navçeya Elkê bi destê cerdevanan dar tên birîn û herêmê vedigerînin çolistanê. Herêmên ku ji welatiyên Şirnexê re bi hinceta “Ewlehiyê” hatinê qedexekirin pêşkeşî şîrketan hatine kirin û bi destê cerdevan û lêşkeran bê navber dar tên birîn.
Li Şirnex ji ber birîna daran qadên daristan veguherîne çolistanê. Bi kanên komir, maden, kevir û qûmê xweza tê talankirin. Li Şirnexê ji bo 40 kanên maden, komir, qûm û keviran ruhsat (desturname) hatine dayîn. Bi taybetî çiyayên Cûdî û Gabarê bûne navendên kanên madenê. Li navenda Şirnexê, navçeyên Cizîr, Silopiya, Elke û Qilebanê jî faliyetên kanên madenê, komir, kevir û qûmê berdewam dikin. Kanên madenê ku bi destûra rayedarên desthilatê ango bi rapora Nirxandina Bandora Hawirdorê (ÇED) hewce nake vebûne û dibin sedema qirêjiya hewayê û xerakirina sîstema ekolojiyê.
Talana li Çiyayê Gabarê
Li Çiyayê Gabarê di sala 2022an vir ve ji aliyê Hevkariya Petrolên Tirkiyeyê (TPAO) û şîrketa Turkish Petroleum International Company (TPIC) ve xebata derxistina petrolê berdewam dike. Ji ber xebata derxistina petrolê her derê çiyê hatiyê kolandin û bi hezaran dar hatine birîn. Çiyayê Gabarê ku gelek cihên dîrokî li wir hene û berê bi sedan darên fêkî hebûn û xwedî daristaneke mezin bû niha ber bi çolbûnê ve diçe. Ji ber lêgerîna petrolê xwezaya çiyayê Gabarê tê talankirin. Çiyayê Gabarê ku warê sewalên weke pêzkovî, kergî, gur û hirçan bû, ji ber teqandina dînamîtan ew ji cih û warê xwe dûr ketin. Lêgerîna petrolê bandoreke mezin li ser wargeha jiyana sewalên biyanî dike û habîtata (warê jiyanê) çiya xira dike.
Dimenên nû yên birîna daran
Li Çiyayê Gabarê ji ber lêgerîna petrolê birîna daran bê navber berdewam dike. dîmenên nû yên birîna daran ketin destê me. Di dîmen de jî xuya dike ku bi hezaran dar hatine birîn. Darên ku hatine birîn wek êzing li keleka rê dane ser hev. Li rex êzingan jî traktor heye. Wan êzingan traktoran bar dikin û ji bo firotinê dibin bajarên cuda. Dîmenê birîna daran bi awayekî şênber talana xwezayê radixe ber çavan.
