Enqere – Hevserokê Giştî yê SESê Mehmet Siddik Akin diyar kir ku weke KESK dê pêşniyarên xwe di komîsyonê de bînin ziman û got: “Aştî pêdiviya herî bingehîn a civakê ye. Di warê demokrasiyê de em li ser dewletê zextê bikin. Ji bo wê jî çalakî hewce dikin.”
Komîsyona Demokrasî, Xwişk-Biratî û Hevgirtina Mîllî ku di çerçoveya pêvajoya Aştî û Civaka Demokratîk de li meclîse hatiye avakirin xebatên xwe didomîne. Komîsyonê vî heftî civînên xwe yên 6 û 7an li darxist û Serokê Yekitiya Baroyên Tirkiyeyê, serokê baroyan û serokên berê yên meclîse guhdar kir. Komîsyon civînên xwe bi guhdar kirina sazî, keseyat û rewşenbîran re bidomîne. Yek jî saziya ku di komîsyonê de be guhdarkirin Platforma Konfederasyona Sendikaya Karkerên Cameweriyê (KESK) e. Hevserokê Giştî yê Sendikaya Kedkarên Tendûristiyê û Xizmeta Civakê (SES) Mehmet Siddik Akin ku di bin baneyê KESKê de ne tekildarî komîsyonê, raporên ku wan amadekirine û pêşniyarên li komîsyonê bikin ji Ajansa Welat (AW) re axivî.
Mehmet Siddik Akin diyar kir ku li Tirkiyeyê li gor welatên Ewropa hejmara girtiyan 5-6 qat zêdetir e û got: “Ev rewşa demokrasiya Tirkiyeyê û rewşa civakê nîşan dide.” Mehmet Siddik Akin bal kişand ser rewşa girtiyên nexweş û got: “Di girtîgehan de jî li gor raporên ÎHDê bi hezaran girtiyên nexweş hene. Di van de jî 335 girtî nikarin di girtîgehê de bimînin û divê ben berdan. Ew hejmareke giran e. Gelek kes jî nikarin bi tenê serê xwe pêdiviyên xwe dabin bikin. Her wiha ji aliyê mafê tendûristiyê ve jî gelek pirsgirêk hene. Bi wesayitên ringê girtiyên nexweş dibin nexweşxanê. Ev îşkence ye. Di nexweşxaneyê de jî bijîşk dema wan muayene dikin kelemceyên wan venakin. Dema dibin nexweşxanê li hundirê devê girtiyan dinirin. Lêgerîna tazî li ser wan ferz dikin. Ew yek li dijî mirovahiye yê. Ji ber wê jî girtî naxwazin biçin nexweşxaneyê. Şert û mercên nexweşxanê bixwe nexweşiyan derdixe. Sepana tecride li dijî girtiyên siyasî tê meşandin. Tecrîd bi tena serê xwe nexweşiyan pêş dixe. Ji bo hemû girtiyên nexweş bigehejin mafê tenduristiyê divê bên berdan.”
‘Em ê ji bo aştiyê bixebitin’
Mehmet Siddik Akin destnîşan kir ku aştî pêdiviya herî bingehîn a civakê ye û got: “Sendikaya me ji avabûnê vir ve hem ji bo kêde û hem jî ji bo aştî û demokrasiyê têkoşiyayê. Civakeke ne di nava aştî û demokrasiyê de be, em nikarin mafê kedê jî bistînin. Ji bo wê em piştgiriyê didin pêvajoyê. Bandora şer li ser sendîkayê jî dike. 29 hevalên me ji aliyê kesên nediyar ve hatin kuştin. Di sala 2015an de li Şirnexê di şerê xwe rêveberiyê de 3 hevalên me hatin kuştin. Gelek hevalên me hatin binçavkirin û girtin û ji karên xwe hatin dûrxistin. Aştî û demokrasî dê pêşiya xebatên me veke. Aştî ji bo me pir girîng e. Butçeya ji bo şer vediqetînin ji bêrika me derdixin. Heke aştî pêk bê dikarin vî pereyî di xismeta civakê de xerç bikin. Ji ber vê divê em bar bidin ser milê xwe.”
Komîsyon dê li KESKê jî guhdar bike
Mehmet Siddik Akin da zanîn ku dê nûnerên KESKê jî di civîna Komîsyona Meclîse de pêşniyarên xwe bînin ziman û got: “Li ser navê me bang li KESKê kirinê. Me jî raporên xwe amade kirinê. Di dema pêvçûnê de çi bi serê me hatiyê em ê ji komîsyonê re bejin. Ji bo qanûnên bên guhartin jî em ê bînin ziman. Em ê bixwazin ku ji bo dewlet bi komkujiyên hatinê kirin re rû bi rû bimîne komîsyon xebatê bike. Faîlan derxîne hole. Piştî ragihandina rewşa awarte nêzî hezar endamên me ji kar avetin. Divê ew endamên me jî vêgerin karê xwe. Piştî aştiyê dê jiyaneke demokratîk çawa pêş bikeve. Jiyana kargehan, nexweşxaneyan wê çawa bên demokratikkirin. Ji bo van jî pêşniyarên me wê hebin. Li vî welatî gelek netew û bawerî hene. Divê mafê van jî ben dayin.”
‘Divê saziyên sivîl bixebitin’
Di dawiya axaftina xwe de Mehmet Siddik Akin bi lêv kir ku ji bo dewlet demokrasiyê pêş bixe divê saziyên sivîl li ser dewletê zextê bikin û ev tişt gotin: “Aştî di navbera kesên ku şer kirine de dibe. Yên ku şer kirinê nîqaşan dikin. Piştî aştî pêş ket, dê demokrasî çawa têkeve meriyetê, saziyên sivîl û demokratik jî di vî warî de bar dikeve ser milê wan. Ji bo ava kirina civakeke demokratik divê saziyên sivîl di nava civakê de xebatan bikin. Xebatên heşmendiyê bikin. Di warê demokrasiyê de em li ser dewletê zextê bikin. Ji bo wê jî çalakî hewce dikin. Di 10ê Cotmeha sala 2016an de me bi saziyên weke KESK, DÎSK, TMMOB û TTB me mîtînga aştiyê li darxist. Gelek sazî, kes û partiyên siyasî tevlî bûn. Lê di wê mîtîngê de qetlîamek pêk hat û xebatên me yên ji bo aştiyê nîvco man. Divê em wan xebatên xwe yên nîvco xurtir bikin. Ji bo dewlet demokrat bibe û jiyaneke demokratîk pêş bikeve em dixebitin. Divê saziyên din jî bixebitin.”
