Amed – Hevserokê Şaxa OHDê yê Amedê Muhîttîn Mûgûç tekildarî peyama Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan diyar kir ji bo pêvajo bidome divê dewlet di zemîna hiqûqî de gavan biavêje û Abdullah Ocalan azad bibe.
Di 22yê Cotmeha 2024an de Dewlet Bahçelî di civîna koma partiya xwe ya li Meclisê de axivî û ji bo Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan behsa mafê hêviyê kir û xwest ew li Meclisê biaxive. Piştî van axaftinên Bahçelî Parlamenterê DEM Partiyê yê Rihayê Omer Ocalan di 14ê Tebaxê de ji bo hevdîtina bi Abdullah Ocalan re serî li Wezareta Dadê dabû. Dû re Omer Ocalan di 23yê Cotmehê de bi Abdullah Ocalan re hevdîtin kiribû.
Piştre jî şandeya ji parlamenterên Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan (DEM Partî) Pervîn Buldan û Sirri Sureyya Onder pêk dihat di 28ê Kanûnê de çû Girava Îmraliyê. Piştî hevdîtinê peyama Abdullah Ocalan a ku ji 7 xalan pêk tê, bi raya giştî re hate parvekirin. Dû re Şandeya Îmraliyê di 22yê Çileyê û 27ê Sibatê de bi Abdullah Ocalan re hevdîtin pêk anîn. Şandeyê di 27ê Sibatê de “Banga Aştî û Civaka Demokratîk” a Rêberê gelê Kurd Abdullah Ocalan ji rayagiştî re aşkere kir.
Piştî aşkerekirina bangê Kurdistan û Tirkiye di nav de gelek welatên cîhanê daxuyaniyên piştgiriyê dan. Pişt re gelek sazî, dezgeh, partiyên siyasî û kesayetan jî piştgirî dan bangê. Hevserokê Şaxa Komeleya Hiqûqnasên Ji Bo Azadiyê (OHD) ya Amedê Mûhîttîn Mûgûç têkildarî banga Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan ji Ajansa Welat (AW) re axivî.
‘Banga birêz Abdullah Ocalan ne tenê bangek e’
Mûhîttîn Mûgûç diyar kir ji bo pêvajo berdewam bike pêwîst e dewlet di zemîna hiqûqî de gavan biavêje û wiha got: “Ev bangawazî ji bo gele kurd dîrokî ye. Ev bangawazî aştiyek birûmet e, bersiva pirsa ‘di nava gel de aştiyeke çawa dê pêk werê?’ye. Banga birêz Abdullah Ocalan ne tenê bangek e, ev bang ji bo rê û rêbazekê çareserî peşkeşî me kir. Divê em li dîrokê, li civakê binêrin û li gorî vê hiqûqekê ava bikin. Ev hiqûq jî jiyankirina bi hevdû re ye. Pirsgirêka kurd dê çawa bê çareserkirin ji aliyê siyasî ve zemîneke hiqûqî hewce ye. Pêvajoya di sala 2013-2015an de pêşengen gelê kurd destê xwe danîn bin vî barî, ji ber ku zemîna hiqûqî ne hatibû avakirin tevahiya wan ketin girtîgehan. Wextê ku di nav du aliyan de aştî tê avakirin hevdîtin pêk were pêwîst e hiqûq wan biparêze. Parastina wan her du aliyan jî gelek giring e. Dewlet mecbur e ku ji bo şandeya diçe Îmraliyê û peyaman dibe Qendîl û Rojava zemîneke hiqûqî ava bike.”
‘Divê di Meclisa Tirkiyeyê de qanûna mafê hêviyê were derxistin’
Mûhîttîn Mûgûç bal kişand ser biryara Dadgeha Mafên Mirovan a Ewropayê (DMME) ya têkildarî mafê hêviyê û wiha bi lêv kir: “Demek dirêj li ser birêz Abdullah Ocalan tecridek giran hebû gel jî dixwest ev tecrîd rabe. Ji bo ku birêz Abdulah Ocalan demeke dirêj e li Îmraliyê girtî ye, parêzerên wî serî li DMMEyê dabûn. DMMEyê bersivek da û got; ‘Dema ku yek hat girtin sebeba vê çi bibe bila bibe heta dawiya emrê wî tu nikarî wî di girtîgehê de bihêlî. Ev hem ji aliyê hiqûqî hem jî ji aliyê heqîqetê ve jî ne tişteke rast e. Ji bo vê DMME dibêjê ‘tu mecbûrî mafê hêviyê bidî wî.’ Ji ber vê yekê pêwîste ku di pêşerojê de li Meclîsa Tirkiyeyê ev qanûn were derxistin. Divê di CMKê de ev guhertin çêbibe, ev pêk were di aliyê mafê hêviyê de jî guhertin dê çêbibe.”
‘Pêwîst e ku birêz Abdullah Ocalan azad bibe’
Mûhîttîn Mûgûç destnîşan kir ku divê Meclisa Tirk bi awayekî awarte bicive ji aliyê qanûnan ve guhertinan çêbike ku pêşiya pêvajoyê vebike û wiha pê de çû: “Birêz Abdullah Ocalan barê vê pêvajoyê daye ser milê xwe, pêwîst e ku rêya Îmraliyê bê vekirin. Bi çûyîna şandeyê ev pêvajo nameşe. Ji bo ev pêvajo bi encam bibe, divê şert û mercên birêz Abdullah Ocalan bên guhertin. Birêz Abdullah Ocalan di banga xwe de jî got ‘Bila PKK çekan deyne’ PKKê jî got “Divê em kongra xwe çêbikin û ji bo kongreyê jî pêwîst e birêz Abdullah Ocalan azad be. Divê dewleta Tirk jî guh bide van gotinan û li gorî wê gavan bavêje.”
‘Ev bang tenê ji PKKê re nehatiye kirin’
Mûhîttîn Mûgûç da zanîn ku dewlet di aliyê hiqûqê de gav biavêje tiştên di banga Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan de hatine gotin ê pêk werin û axaftina xwe wiha domand: “Birêz Abdullah Ocalan ji xwe di bangê de her tişt diyar kir; danîna çekan, komkirina kongreyê û pirsgirêkên niha em dijîn pêwîst e bi hiqûqe bên çareserbikin. Lê dewletê heta îro çavên xwe girtine û tu gav neavêtiye. Ev bang ne tenê ji PKKê re hatiye kirin, ji dewletê re jî hatiyê kirin û dibêjê em dixwazin dawiya vê pirsgirêkê bînin.”
‘Em ê pêvajoyê bi gel re bimeşînin’
Di dawiya axaftina xwe de Mûhîttîn Mûgûç anî ziman ku ji bo pêvajo rast bê femkirin divê ew her tim di nava gel de bin û ev tişt gotin: “Divê sazî û dezgehên civakî xwedî li vê pêvajoyê derkevin. Bi xwedî derketinê dê hinêk tişt çareser bibin. Saziyên ku xwedi li vê pêvajoyê derdikevin pêwîst e ku ji endam û nûnerên xwe re pêvajoyê vebêjin. Bi her awayî pêvajoyê binirxînin û li gorî wê xwe amade bikin. Hem ji aliyê erênî hem jî ji aliyê neyînî ve xwe amade bikin. Em wek Komeleya Hiqûqnasên Ji Bo Azadiyê bi rêveber, nûner û endamên xwe re li ser pêvajoyê fikirîn. Em bangawaziyê li saziyên din dikin. Pêwîst e ku em werin li cem hev û em bifikirin. Ji bo van jî em e pêşerojê hevdîtinên xwe bikin. Ev demek dirêj e sazî û partiyên siyasî di aliyê têkoşînan de hinêk qels manê. Em hinêk ji gel dûr manê. Em mecbûr in ku pêvajoyê bi gel re bimeşînin û xwe bigihînin wan.”
