Wan – Rapora hevpar a Komîsyona Meclîsê di civîna dawî de hat qebûlkirin û di raporê de mafên Kurdî jî bi xalekê hatine destnîşankirin. Hevberdevkê Komîsyona Ziman, Çand û Hunerê yê DEM Partiyê Heval Dilbihar bal kişand ser vê xalê û got ev gaveke erênî ye.
Komîsyona Meclîsê civîna xwe ya dawî ya 21an li dar xist û rapora hevpar pêşkêşî hemû endamên Komîsyonê hate kirin û rapor bi 47 dengan hat qebûlkirin. Di raporê de gelek xalên girîng hene û yek ji van xalan jî xala derbarê zimanê Kurdî de ye. Mafê ziman û perwerdehiyê dê di bin banê xala “Guhertinên Têkildarî Berfirehkirina Maf û Azadiyan” de werin bicîhkirin. Di encama mûzakereyan û israra DEM Partiyê û hevdîtinên bi Abdulalh Ocalan re de biryar hat dayîn ku qanûn û sererastkirinên derbarê Kurdî de di bin banê vê xalê de bên kirin.
Xala sazkirina derbarê berfirehkirina maf û azadiyan dibêje ku divê qanûn, bi armanca rakirina astengiyên li pêşiya bikaranîna maf û azadiyên bingehîn ku ji jidayikbûnê tên, destnedayî û ji hev nayên veqetandin û beşek girîng a rûmeta mirovan in, ji nû ve were nirxandin.
‘Divê hemû astengiyên qanûnî yên li pêşiya Kurdî bên rakirin’
Hevberdevkê Komîsyona Ziman, Çand û Hunerê yê DEM Partiyê Heval Dilbihar derbarê vê xalê de ji Ajansa Welat re axivî û diyar kir ku di xalê de tê pênasekirin ku hemû mafên herî xwezayî yên ku ji encama ji dayikbûnê pêk tên, mafên herî xwezayî, bingehîn û jêneger in. Heval Dilbihar destnîşan kir ku tişta herî girîng ew e ku divê ev maf hemû pêkve bi awayekî azad bên bicihanîn û got: “Divê hemû astengiyên qanûnî û kiryarî yên li pêşiya van mafan bên rakirin. Li gorî vê yekê, divê hemû mafên neteweya Kurd yên herî xwezayî azad û serbest bin. Yek ji van mafan mafê bikaranîna zimanê Kurdî ya li her derê û bi her awayî ye. Kurdî nirxeke herî xwezayî û dayikî yê neteweya Kurd e. Divê hemû Kurd bikaribin di hemû qadên jiyanê de zimanê xwe serbest û azad bijîn. Her wiha divê êdî zimanê Kurdî bi awayekî fermî û zagonî bê pênasekirin û di zagona bingehîn de cîhê xwe bigire, bigihije statuyekê.”
‘Divê navên cihên Kurdî şûnve vegerînin’
Heval Dilbihar anî ziman ku li gorî pênasekirinên xalê, divê perwerdehiya bi Kurdî jî di hemû merheleyan de azad bibe. Heval Dilbihar bal kişand ser vegerandina navên Kurdî jî û ev yek anî ziman: “Divê navên cîhan ên Kurdî yên ku wergerandibûn Tirkî, divê careke din li Kurdî bên vegerandin. Ji ber ku ew nav hemû xwezayî û resen ên Kurdî bûn. Divê li gorî xalê hemû mafên xwezayî yên Kurdan bên mîsogerkirin.”
‘Ev encama têkoşîna Rêber Abdullah Ocalan e’
Heval Dilbihar da zanîn ku ev xala li ser mafên bingehîn ên Kurdan ji aliyê nîqaşên tên kirin ve jî gaveke erênî ye û wiha axivî: “Ev xal di encama têkoşîna gelê Kurd, taybetî di encama muzakereyên Rêber Abdullah Ocalan, Tevgera Azadiyê, partiya me, dezgeh û saziyên zimanê Kurdî û dezgehên din ên welatparêz û têkoşîna gelê Kurd de pêk hatiye. Rêber Abdullah Ocalan zimanê dayikê di hemû muzakereyan de weke xaleke bingehîn, xeteke sor û jêneger dibîne. Me jî weke DEM Partî mafê zimanê dayikê hemû caran parast û bi salan e em têkoşîna wê jî dimeşînin. Ev serkeftin ya têkoşîna Rêber Abdullah Ocalan, partiyên me yên welatparêz û hemû sazî û dezgeh û gelê Kurd e. Bêgûman divê demildest li gor vê xalê gav bên avêtin û divê hemû qedexe, zext û dorpêçkirinên li ser zimanê Kurdî ji holê bên rakirin. Her wiha ji bo pêkanîna vê divê têkoşîn li her qadê bê bilindkirin û berfirehkirin.”
