Enqere – Parlamentera DEM Partiyê Bêrîtan Guneş Altin têkildajrî rapora TJAyê ya pêşkeşî komîsyonê hatiyê kirin anî ziman ku wan di raporê de azadiya Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan û azadiya zimanê dayikê, nasname û civakê pêşkeşî komîsyonê û partiyên siyasî kirine.
Tevgera Jinên Azad (TJA) bi dirûşma “Em bi hêviyê ber bi azadiyê ve dimeşin” di 1ê Cotmehê de ji Amedê ber bi Enqereyê ve meşek li dar xistibû. Meşa ku bi tevlibûna 150 jinan pêk hat li Enqereyê bi pêşkeşkirina raporeke ji bo komîsyon û partiyên siyasî yên di parlamentoyê de ne, bi dawî bû. Di meşê de jinan xwest “mafê hêviyê” were bicihanîn û azadiya fizîkî ya Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan, girtiyên siyasî û azadiya bi giştî civakê daxwaz kir. Parlamentera Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan (DEM Partî) ya Mêrdînê Bêrîtan Guneş Altin ku ew jî yek ji çalakvanê meşê bû, têkildarî rapora ku pêşkeşî komîsyonê kirine axivî. Guneş diyar kir ku heta daxwaza wan pêk were dê çalakiyêm wan bidomin.
‘Meşa me peyaman gihand Enqereyê’
Berîtan Guneş Altin anî ziman ku wan li gelek bajaran meş li dar xistiye û li her bajarî jî daxwaziya azadiya fizîkî ya Rêberê Gelê Kurd Abdullah Ocalan û azadiya gelê Kurd derketiye pêş. Berîtan Guneş destnîşan kir ku li her bajarê ew geriyane xwedî wateyeke bûye û wiha got: “Riha ku tunehesibandina gelê Kurd li wir hatiyê şikandin û Amara ku gundê birêz Ocalan li wir ji dayik bûyê ji bo me xwedî wateyeke mezin bû. Di meşê de peyama azadiya birêz Ocalan û pêşî vekirina azadî û aştiyê hatin dayîn. Li her bajarî me piştgiriya ji bo pêvajoyê dît. Meşa me li Enqere bi dawî bû. Enqere ji bo paytexta Tirkiyeyê û pêvajo niha li vir tê rêveberin, cihekî girîng e. Axaftina li Meclîsê jî girîng bû. Ji ber ku ev Meclîs her dem bi qanûnan gelan tune hesibandiye. Ji bo tunesibandina gelan bi dawî bibe û daxwazên wekheviya gelan qebûl bibe, peyama li vir hat dayîn jî girîng bû.”
‘Meşa me bi dawî nebûye’
Bêrîtan Guneş Altin bi lêv kir ku meşa wan bi dawî nebûye û wiha dirêjî da axaftina xwe: “Heta azadiya rêzdar Ocalan û gel pêk neyê meşa me jî, berxwedan û têkoşîna me jî wê bidome. Di pêvajoyên aştî û lêgerîna çareseriyan de gelek caran gel biryar daye. Di vê meşê de jî gel wê biryarê da. Encama meşa jinan wê diyar bike. Bi vê mîsyonê 150 jin derketin rê û di nava gel de ji bo daxwazên bajarên cuda cuda heta Enqereyê meşiyan. Me daxwazên gel weke raporek tomar kir. Rapora ku me tomar kir, me pêşkeşî komîsyonê û tevahî partiyên di parlamentoyê de ne kir. Ji ber ku ji bo pêvajo encam bigire, divê Enqere bizanibe Amed ji vê pêvajoyê çi fêm dike, bajarên bakurê Kurdistanê ji vê pêvajoyê çi fêm dikin. Meşa me jî bi vê mabestê pêk hat. Jin hem ji bo xwedî derketina azadiya jinan û hem jî ji bo xwedî derketina nasnameya Kurdbûnê meşiyan.”
Rapora pêşkîşî komîsyon û partiyên siyasî hatiye kirin
Bêrîtan Guneş Altin têkildarî rapora pêşkeşî komîsyonê kirine jî diyar kirin ku daxwazên hevpar ên gel tomar kirine û derbarê raporê de ev tişt gotin: “Di serî de azadiya rêzdar Abdullah Ocalan daxwaza sereke ya meşê bû. Lê weke ku rêzdar Abdullah Ocalan jî dibêje; divê azadiya min a takekesî na, azadiya civakê were sazkirin. Me jî di rapora xwe de azadiya civakê çi ye û wê çawa bê sazkirin tomar kir. Bicihanîna mafê hêviyê û azadiya rêzdar Ocalan weke rapor me tomar kir. Rêzdar Ocalan mafê hêviyê weke rêgezek bi nav dike û dibêje, ‘Divê di civakê de tu kes bê hevî nebe’. Lê niha hêvî hatiyê dorpêçkirin, cihê ku hevî hatibe dorpêçkirin jiyan li wir namîne. Yek jî azadiya civakê weke rapor me tomar kir. Ji bo civak azad bibe divê di serî de demokratîk bibe. Demokratîkbûna civakê jî bi azadiya ziman, nasname, ol û çandan pêkan e. Heke ji bo nasnameyeke astengî hebin ew civak nikare demokratîk bibe. Ji bo wê jî di rapora me de ji bo hemû xizmetên civakî bi zimanê dayikê bibe û perwerdehiya zimanê dayikê bê dayîn, hate destnîşankirin. Her wiha berdana hemû girtiyên siyasî jî weke rapor me tomar kir. Pirsgirêkên tevahiya civakê weke rapor tomar kir û pêşkêş kir. Azadiya jinan, ciwanan û hemû beşên civakê weke rapor me tomar kir.”
‘Demokratîkbûyin ji Îmraliyê dest pê dike’
Bêrîtan Guneş Altin destnîşan kir ku ji ber gavneavêtina dewletê wan hewceyî bi meşeke bi vî rengî dîtiye û ev yek anîn ziman: “Mafê hêviyê hê jî pêk nehatiye, her wiha pirsgirêkên civakî hê berdewam dikin. Tevî pêvajoyê jî gav nehatine avêtin. Ji bo wê jî me hewceyî bi vê meşê dît. Divê êdî gav bên avêtin. Nedemokratîkbûna Tirkiyeyê bandor li ser pêvajoyê dike. Divê êdî Tirkiyeyê polîtikayên xwe yên dijminatiya li ser gelê Kurd bi dawî bike. Aştî divê êdî bibe aştiya civakê û hemû pêkhate bikaribin bi hev re wekhev bijîn. Li gorî hevpeymanên navneteweyi jî êdî dewlet neçare ku vî naskirina mafan bixe meriyetê. Heke ev maf nekevin meriyetê em nikarin qala demokratîkbûna Tirkiyeyê jî bikin. Weke ku rêzdar Abdullah Ocalan dibêje, ‘Hemû nehiqûqî li Kurdistanê weke laburatuareke tên pêşxistin û belavî hemû Tirkiyeyê tên kirin’, hemû bêhiqûqiyan jî li Girava Îmraliyê dest pê kirin û belavî hemû girtîgehan bû. Demokratîkbûyîn ji Îmraliyê dest pê dike û belavî hemû girtîgehan û Tirkiyeyê dibe. Mafê hêviyê bixin meriyetê Tirkiyeyê jî wê demokratîk bibe.”
‘Çareserî di azadiya rêzdar Ocalan re derbas dibe’
Bêrîtan Guneş Altin anî ziman ku xebat û çalakiyên wan ji bo pêşketina pêvajoya aştiyê wê berdewam bikin û di dawiyê de wiha got: “Me salvegera komploya navneteweyî ya li dijî rêzdar Ocalan li pey xwe hişt. Gelê Kurd 27 sal in ji bo azadiya rêberê xwe li ber xwe dide. Heta em ji van daxwazên xwe encam nestînin, em ê çalakî û têkoşîna xwe bidomînin. Ji ber ku çareseriya me di azadiya rêzdar Ocalan derbas re dibe. Ji bo wê jî heta azadiya rêzdar Ocalan pêk were wê kar û xebatên me bidomin. Her wiha ji bo azadî û demokratîkbûna civakê jî xebatên me wê bidomin. Meşa me ya, ‘Em bi hevî ber bi azadiyê ve dimeşin’ wê bigihîje encamekê.”
